تحلیل جایگاه عرفانی علی بن¬ ابی¬طالب(ع) در طریقت¬های قادریه و نقشبندیه
نویسندگان
1 دانشیار گروه فقه شافعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
2 دانشیار گروه فقه شافعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. نویسنده مسئول: w.hafidi@uok.ac.ir
3 استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
doi
چکیده
تصوف و عرفان بهعنوان بُعد معنوی و باطنی اسلام، همزمان با بعثت پیامبر(ص) آغازگشته و به¬ مرور زمان، همچون دیگر حوزه¬های معرفت¬شناسی دینی، فرقهها و طریقت¬هایی از آن منشعب¬شده¬است. غالب طُرق صوفیه بر جایگاه علی بن ابی¬طالب(ع) بهعنوان یکی از صحابه بزرگ و چهره¬های بارز عرفانی اتفاقنظر دارند. تصوف در ایران سابقه طولانی داشته و با وجود تعدد طرق صوفیه، دو طریقت قادریه و نقشبندیه از طریقت¬های نام¬آشنا در ایران هستند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه¬ای به بررسی و تحلیل جایگاه عرفانی علی بن ابی¬طالب(ع) در این دو طریقت می¬پردازد. نتایج پژوهش حاضر بیانگر آن است که پس از پیامبر(ص)، علی بن ابی-طالب(ع) در میان دو طریقت قادریه و نقشبندیه، جایگاه ویژه¬ای داشته که علت آن را میتوان در سه محور کلی یافت. نخست: هر دو طریقت از جهت سلسله نسبی و طریقتی خود را به علی بن ابی-طالب منسوب¬می¬نمایند. دوم: در حوزه عرفان نظری، آراء و مبانی اندیشه¬ای عرفانی ایشان، از مبانی تفکر معرفتی هر دو طریقت است. سوم: در حوزه تصوف عملی، اقوال و افعال علی بن ابی¬طالب در حوزه زهد، پارسایی و ساده¬زیستی از جمله منابع اصلی عرفان عملی قادریه و نقشبندیه می¬باشد و این علل سه¬گانه، موجب جایگاه متمایز علی بن ابی¬طالب در میان دو طریقت مذکور شده¬است.
