فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از دیدگاه عرفانی امام خمینی(ره) سرچشمۀ همۀ جنگ¬ها سرکشی نفس است و عرفان همه تلاش خود را برای مبارزه با نفس قرارداده و جهاد اکبر همین است. اندیشمندان پیدایش جنگ¬ها را به دلایل مختلفی نسبت¬داده¬اند، مانند اینکه شرارت در ذات انسان است، یا غریزه¬های حیوانی انسان را به جنگ می¬کشاند و گفته¬هایی دیگر. در تقسیم آن¬ها که جنگ¬ها را به عادلانه و ناعادلانه تقسیم¬کرده-اند، دیدگاه امام خمینی(ره) با نظریۀ جنگ¬های عادلانه قابل¬تطبیق است. در نگاه ایشان دو دسته جنگ وجوددارد: جنگ¬های حق¬طلبانه و جنگ¬های باطل، پس برای هر دسته سرچشمه¬های جداگانه-ای درنظرمی¬گیرند و سرکشی نفس را علت جنگ¬های باطل می¬دانند و دلیل جنگ¬های حق¬طلبانه را ابتدا اجازه و فرمان الهی نقل¬می¬کنند و سپس سیره و روش انبیاء می¬دانند که برای اجرای احکام الهی به جنگ پرداخته¬اند. ویژگی دیگر جنگ و جهاد و دفاع را در انگیزۀ پیدایش آن جستجومی¬کند که در نهایت رو به سعادت اخروی و رضایت الهی دارد و پاداش آن را خداوند تعیین¬می¬کند، درحالی¬که جنگ¬های دنیاطلبانه را برای جلب منافع دنیوی ارزیابی¬می¬نماید و این دو دیدگاه فلسفۀ جنگ را در دو مسیر جداگانه نشان¬می¬دهند.