ارزیابی و به‌کارگیری روش‌های کریجینگ و شبکه عصبی مصنوعی در پیش‌بینی تراز آب زیرزمینی (مطالعه موردی: دشت رودان)

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران

2 ‏دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران؛

3 دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران

4 مربی گروه عمران، واحد میناب، دانشگاه آزاد اسلامی، میناب، ایران

doi
10.82476/jwe.2025.1207469
چکیده

با افزایش جمعیت و افزایش نیاز انسان به آب طی هفتاد سال گذشته مصرف آب 6 برابر شده است. . امروزه كمبود آب و هجوم به سـفره‌هـاي آب زيرزمينـي، زنـدگي بشـر را بـا تهديد روبرو ساخته و نياز فزاينده به آب، از بين رفتن منابع طبيعي و توسعه بيابان‌ها، بشر را به سوي بحران جهاني آب سوق مي دهـد. وقوع خشكسالی‌های متوالی در دهه اخیر لزوم برنامه ریزي صحیح و همه جانبه جهت مقابله با مسئله کم آبی را افزایش داده است. هدف اصلی پژوهش مدل ­ سازی مکانی - زمانی تراز آب زیرزمینی دشت رودان طی سال ­ های 1385 الی 1401  است با تهیه نقشه تراز آب زیرزمینی در سال ­ های مورد نظر و بررسی قرار دادن آنها به شناسایی و تحلیل الگوی مکانی و زمانی تراز آب زیر زمینی دشت رودان و تحلیل حساسیت و ارزیابی قابلیت اعتماد نتایج روش­های پیشنهادی دست پیدا میکنیم.روش کار از نوع کاربردی و رویکرد حاکم بر آن توصیفی-تحلیلی می باشد که در این پژوهش از اطلاعات چاه‌‌های مشاهده‌ای مربوط به سال ­ های 1385 تا 1401 به عنوان نمونه معلوم استفاده گردید و با استفاده از تکنیک های زمین آمار و شبکه عصبی مدل های  درون یابی  اجرا و تغییرات به صورت زمانی و مکانی در سطح دشت رودان  مورد کنکاش قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان می دهد روش کریجینگ بهتر از روش RBF توانسته است تا تراز آب زیر زمینی بین سال ­ های 1385 تا 1401 را مدل سازی کند. باید این نکته را در نظر داشت که در این منطقه مدل کریجینگ بهتر بوده است.