فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«مقامات» یکی از انواع ادبی در حوزه ادبیات عرفانی است که علاوه بر اینکه حاوی گزاره¬های ادبی و گاه شطح¬آمیز است، می تواند اطلاعات مفیدی در ارتباط با مسائل کلان جامعه ارائه دهد. صفوه¬الصفای ابن بزّاز اردبیلی یکی از آثار ارزشمند از نوع مقامات است در بیان کرامات شیخ صفی الدین اردبیلی و اصلی¬ترین منبع برای شناخت اندیشه و زمانه اوست. پژوهش پیش رو با روشی تحلیلی- توصیفی در پی تبیین این مسأله است که صفوه¬الصفا از منظر جامعه¬شناختی چه جایگاهی دارد و چه داده¬هایی را علاوه بر موضوعات عرفانی شامل می شود. واکاوی لایه¬های پنهان متن نشان می دهد که در پس روایات اغراق¬آمیز و کرامات غریب، اطلاعات اجتماعی و فرهنگی ارزشمندی از جامعه سده هفتم و هشتم می توان به دست آورد؛ تعامل جامه اخیان و فتیان با نهاد تصوف، اشاره به شهرها و اماکن مختلف و اهمیت اقتصادی و سیاسی و حتّی صورت کهن اسامی آنها، مشاغل، اصناف و طبقات جامعه، فعّالیت¬های اقتصادی وکسب و کار صوفیان، اشارات فراوان به پیره¬ها و صوفیان این قرن و نقش فرهنگی خانقاه شیخ صفی در تربیت مریدان، نقش تشیع در پیشبرد مقاصد سیاسی و تعامل معنوی، سیاسی و مالی صوفیان با اربابان قدرت را می توان از داده¬ها و اطلاعات ارزشمند صفوه¬الصفا دانست که اهمیت و جایگاه این اثر را بیش از پیش آشکار می کند.