« بررسی تطبیقی موانع و شواغل بن مایه‌های هرمسی بازگشت انسان به «وصال» در منطق الطیر عطار، مثنوی مولوی و رسائل‌سهروردی»

doi
چکیده

عطار و مولوی از پیشگامان و مروجان سنت هرمسی در پیروی از حکمت اشراقی سهروردی به حساب می آیند. یکی از ارزشمندترین سرمایه‌های ایران باستان  با همت بزرگانی چون شیخ اشراق حیات تازه ای را وارد ادبیات خشک و بی رمق ما وارد کرد و در دستان هنرمندانی چون عطار ، مولوی... با عرفان اسلامی خلاقیتی نو و جان نواز یافت. موضوع این نوشتار به روش توصیفی، تحلیلی و کتابخانه‌ای است. هدف این پژوهش بررسی تطبیقی موانع و شواغل بن مایه‌های هرمسی بازگشت انسان به وصال در منطق الطیر عطار، مثنوی مولوی و رسائل سهروردی است. هرمس یکی از آیین ‌های باستانی ایران است که در نگره‌های عین القضات صبغۀ عرفانی به خود گرفته و در حکمت شیخ اشراق به اوج بالندگی  رسیده است. یافته ها در نگاه این سه  عارف در مضامینی چون؛ خویشتن‌نگری، فناء فی الله، مرگ اختیاری ...مطرح شده است. نتیجه چنین تحقیقی با  استفاده از پندهای حکیمانه سهروردی با زبان رمز  در رسائل و اشعار نغز و عارفانه عطار و مولوی در منطق الطیر و مثنوی که آبشخور نصایح آن دو، ریشه در قرآن و رسائل سهروردی دارد که طریقی کارآمد و خلاق را برای رهروان رقم زده باشد.

کلیدواژه‌ها