تحلیل و بررسی حجاب¬های سیر و سلوک از دیدگاه جلال الدین بلخی در مثنوی معنوی

doi
چکیده

هدف اصلی عرفان اسلامی، معرفت خداوند و قرب به حضرتش می­باشد و حرکت به سوی این هدف می­تواند با موانعی مواجه شود. لذا فقط در صورت شناخت  این موانع و حجاب­های سیر و سلوک الی الله و برطرف نمودن آن­هاست که رسیدن به این هدف  میسر می­شود. لازم به ذکر است حجاب­های سیر و سلوک الی الله دو نوع حجاب­های ظلمانی و حجاب­های نورانی تقسیم می­شوند، حجاب­های ظلمانی، عبارتند از حجاب­هایی که انسان را از تکامل باز داشتند و او را مستوجب عذاب الهی می­گردانند مثل گناهان. اما حجاب­های نورانی، آن­ها هستند که باعث دوری از مقام قرب حضرت حق می­شوند. البته این حجاب­ها، خودشان سراسر نورانیت هستند اما با این حال جلوی تکامل به مراتبِ بالاتر را می­گیرند. به عنوان مثال سالکی که سلوک الی الله می­کند در این سیر و طی مقامات و منازل به هر منزلی که می­رسد باید از آن منزل عبور کند وبه منزل دیگر برسد وتوقف نکند، اگر در منزلی متوقف شد آن منزل برای او حجاب  نورانی می­شود. در این مقاله با تمرکز بر مثنوی معنوی و دیگر اثرات مولانا وجستجو در مثنوی عرفانی ضمن بیان نظریه­های  متقدمین صوفیه و عرفا دیدگاه­های مولانا درباره انواع حجاب­ها و شناخت مهم­ترین آن­ها وعلل ایجاد کننده آن­ها بحث شده است و سالک می­تواند با پیمودن مقامات و احوال این حجاب­ها را کنار بزند. لذا بر آن شدیم در این پژوهش به بررسی حجاب­های نورانی و ظلمانی از دیدگاه، مولانا بپردازیم و روش تحقیق به صورت روش تحلیلی و بر اساس اطلاعات کتابخه­ای نگاشته شده است.