شناسایی شاخص‌های بهینه در ارزیابی عملکرد صنعت آب و فاضلاب با رویکرد معادله‌سازی معادلات ساختاری، تحلیل خوشه‌یی و تحلیل سلسله مراتبی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حسابداری ، دانشگاه آزاد اسلامی ، نیشابور، ایران

2 گروه حسابداری، واحدنیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران

3 گروه حسابداری، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

doi
10.82476/jwe.2025.1203541
چکیده

هدف از این پژوهش تعیین مؤلفه‌های مناسب برای ارزیابی عملکرد شرکت‌های آب و فاضلاب است. در این راستا، نخست با طرح‌ریزی یک پرسشنامه‌ از میان 100 شاخص مالی و اقتصادی مورد بهره‌برداری در ارزیابی صنعت با نظرسنجی از خبرگان، 50 شاخص مالی برگزیده‌شده است و سپس با استفاده از داده‌های واقعی مربوط به بازه‌ی زمانی 1378 تا 1400 تعداد 50 شاخص در 10 گروه طبقه‌بندی شد با رویکرد داده‌های پنل دیتا (805 نمونه) و رویکرد تحلیل عاملی اکتشافی شاخص‌های بهینه شناسایی و پس‌ازآن با روش تحلیل عاملی تأییدی میزان بارهای هر عامل تعیین و سپس در پایان‌بر اساس مزایا و معایب روش‌های موردنظر بر اساس تحلیل سلسه‌مراتبی نسبت به انتخاب علمی برای شیوه ارزیابی عملکرد با نظر 4 نفرازخبرگان صنعت روش تحلیل عاملی تأییدی موردپذیرش قرار گرفت که در این میان با سنجش ماتریس همبستگی تعداد 5 شاخص (مالی، بازدهی فروش، بهره‌وری نیروی کار، سرانه‌ی هزینه‌ی نیروی کار، سرمایه‌گذاری ناموثر به مؤثر و هدررفت آب) که ضریب همبستگی آن‌ها، کم‌تر از 0.50 درصد است، از مدل حذف‌شده‌اند. در ادامه با رویکرد تحلیل عاملی تأییدی ضرایب همبستگی میان متغیرهای مستقل پنهان، از مجموع ضرایب همبستگی میان متغیرهای مستقل (10 عامل) (یعنی 45 ضریب همبستگی) یگانه 7 ضریب همبستگی (عامل دوم با عامل چهارم با همبستگی 59.8 درصد، عامل دوم با عامل هشتم با همبستگی 99.2 درصد، عامل هشتم با عامل چهارم با همبستگی 56.1 درصد، عامل دوم با عامل دهم با همبستگی 36.0 درصد و عامل هفتم با عامل دوم با همبستگی 33.3 درصد) در سطح بهینه و معنی‌داری هستند.