فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدیریت منابع آب در کشاورزی، به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک مانند دشت هندیجان در استان خوزستان، اهمیت ویژه‌ای دارد. یکی از مهم‌ترین شاخص‌های هیدرولوژیکی برای برنامه‌ریزی بهینه آبیاری، تعیین نیاز آبی گیاهان و افزایش بهره‌وری، تبخیر و تعرق واقع یاست . تخمین دقیق این پارامتر می‌تواند در بهبود مدیریت منابع آب نقش بسزایی ایفا کند . روش‌های سنتی اندازه‌گیری تبخیر و تعرق، نظیر استفاده از لایسیمترها، علاوه بر هزینه بالا و زمان‌بر بودن، اطلاعات محدودی در مقیاس نقطه‌ای ارائه می‌دهند؛ در مقابل، بهره‌گیری از داده‌های ماهواره‌ای مانند تصاویر Landsat 8 امکان برآورد تبخیر و تعرق در مقیاس منطقه‌ای را فراهم می‌کند . در این پژوهش، با هدف ارزیابی تبخیر و تعرق واقعی در دشت هندیجان و بهبود مدیریت منابع آب برای کشاورزی دیم، از الگوریتم SEBAL بر روی تصاویر ماهواره‌ای استفاده شده است. با بهره‌گیری از این الگوریتم، مؤلفه‌های توازن انرژی سطحی شامل شار تابش خالص (Rn) ، شار گرمای خاک (G) ، و شار گرمای محسوس (H) برآورد گردید و سپس تبخیر و تعرق با استفاده از معادله توازن انرژی محاسبه شد. نتایج نشان دادند که تبخیر و تعرق در این منطقه به عوامل متعددی از جمله توزیع پوشش گیاهی، نوع محصول، و زمان کشت وابسته است . مطالعات نشان داده‌اند که میزان تبخیر و تعرق ساعتی در دشت هندیجان بین 0 تا 1.1 میلی‌متر بر ساعت متغیر بوده، در حالی که مقدار روزانه این شاخص بین 0 تا 21 میلی‌متر در روز تغییر می‌کند . این یافته‌ها همچنین بیانگر تأثیرات مستقیم نوع کاربری زمین، ویژگی‌های پوشش گیاهی و شدت تابش خورشیدی بر میزان تبخیر و تعرق هستند.