بررسی پراکنش بیمارستان های شهر اهواز در زمان بحران با رویکرد ‏پدافند غیرعامل ‏

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، مرکز تحقیقات علوم آب و محیط زیست، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران. ‏

2 گروه مهندسی عمران، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران. ‏

doi
چکیده

این پژوهش با هدف ارزیابی وضعیت دسترسی فضایی شهروندان به خدمات درمانی و تحلیل پراکنش مکانی بیمارستان‌های کلان‌شهر اهواز در شرایط اضطراری با رویکرد پدافند غیرعامل انجام شده است. جامعه آماری تحقیق شامل ۱۸ بیمارستان فعال در کلان‌شهر اهواز است که ۹ بیمارستان در بخش شرقی و ۹ بیمارستان در بخش غربی قرار دارند. روش تحقیق بر تحلیل‌های مکانی- فضایی و خوشه‌بندی در محیط سامانه گوگل ارث استوار است. یافته‌های حاصل از تحلیل خوشه‌ای نشان داد که توزیع مراکز درمانی در سطح شهر نامتوازن بوده و تمرکز شدیدی در هسته مرکزی و برخی محورهای اصلی وجود دارد. این تمرکز فضایی باعث کاهش کارایی شبکه درمانی و ایجاد محدودیت در دسترسی ساکنان مناطق حاشیه‌ای شده است؛ به‌طوری‌که شاخص‌های دسترسی و میانگین مسافت سفر نشان می‌دهند ساکنان مناطق کم‌برخوردار در شرایط بحران (مانند سیل یا زلزله) به طور متوسط به ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان بیشتر برای رسیدن به نزدیک‌ترین بیمارستان نیاز دارند که این امر آسیب‌پذیری جمعیت را به‌شدت افزایش می‌دهد. در نهایت، یافته‌ها تأکید می‌کنند که جهت ارتقای تاب‌آوری سیستم درمانی اهواز و کاهش آسیب‌پذیری شهروندان، بازپیکربندی خوشه‌های بیمارستانی، ایجاد مراکز درمانی مکمل در مناطق محروم و تقویت هم‌زمان زیرساخت‌های حمل‌ونقل اضطراری و لجستیک در چارچوب اصول پدافند غیرعامل امری ضروری است.