رویکرد چندروشی کیفی به اختلالات خواب دانشجویان در همه‌گیری کرونا

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 عضو هیأت علمی، بخش مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه فرهنگیان اراک، اراک، ایران.

3 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

4 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

5 عضو هیأت علمی، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

6 دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

7 دانشجوی کارشناسی مشاوره، مؤسسه آموزش عالی فاطمیه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.30486/jsrp.2021.1922771.2844
چکیده

هدف این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر بر اختلالات خواب دانشجویان در همه‌گیری کرونا بود. این پژوهش از نوع چندروشی کیفی بوده و با استفاده از دو طرح کیفی فراترکیب و پدیدارشناسی انجام شده است. در فراترکیب؛ پنج پایگاه دادۀ لاتین شامل اسکوپوس، امرالد، ساینس دایرکت، اشپرینگر و پروکوئست و دو پایگاه دادۀ فارسی با عناوین پایگاه نشریات کشور و پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، بر مبنای روش شش مرحله‌ای ساندلوسکی و باروسو بررسی شد و 21 منبع پژوهشی مرتبط، مبنای تحلیل قرار گرفت. در پدیدارشناسی؛ بر مبنای الگوی هفت مرحله‌ای کلایزی، اطلاعات لازم با مصاحبۀ‌ نیمه‌ساختمند با 12 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز جمع‌آوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون تجزیه و تحلیل گردید. اعتبار داده‌ها با استفاده از تکنیک‌های تأییدپذیری (خودبازبینی پژوهشگران)، اعتمادپذیری (هدایت دقیق جریان جمع‌آوری اطلاعات) و همسوسازی داده‌ها تأیید شد. نتایج نشان دادند که عوامل مؤثر بر اختلالات خواب دانشجویان در همه‌گیری کرونا را می‌توان در چهار مضمون اصلی تعاملات اجتماعی، بهداشت روانی، فعالیت‌های جسمانی و فعالیت‌های آموزشی طبقه‌بندی نمود. با توجه به تأثیر بالای الگوی منظم خواب در آینده تحصیلی دانشجویان، بهسازی و توسعۀ برنامه‌های آموزشی و مشاوره‌ای در نگاه تکمیلی فرهنگ سازی و همزیستی در آموزش مجازی مورد توجه ویژه است.