مقایسه اثربخشی آموزش فرزندپروری رفتاری به مادران با آموزش مهارتهای اجتماعی به کودکان بر تنظیم هیجانی و علائم رفتاری اختلال نافرمانی مقابلهای در دانش آموزان پسر پایه چهارم دبستان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران.
2 استادیار، روانشناسی بالینی ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران
3 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران.
doi
10.30486/jsrp.2022.1949906.3329چکیده
این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی آموزش فرزندپروری رفتاری به مادران با آموزش مهارتهای اجتماعی به کودکان بر تنظیم هیجانی و علائم رفتاری اختلال نافرمانی مقابلهای در کودکان صورت گرفت. روش این پژوهش نیمه آزمایشی و از جمله طرحهای پیش آزمون-پس آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان پسر پایه چهارم دبستان و مادران آنها بود که در بازه زمانی مرداد و شهریور ۱۳۹۹ به کلینیکهای روانشناسی منطقه ۵ تهران مراجعه کرده بودند. از جامعه مذکور، تعداد ۵۰ نفر از کودکان دارای اختلال نافرمانی مقابلهای که معیارهای ورود به پژوهش را داشتند انتخاب و ۴۵ نفر از آنها بر اساس جدول مورگان به روش نمونه گیری هدفمند در سه گروه ۱۵ نفره گمارش شدند. جلسات گروه آزمایش ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقهای بود که در یکی از آنها، مهارتهای اجتماعی به کودکان آموزش داده شد و در گروه دیگر، مادران کودکان تحت آموزش فرزندپروری رفتاری قرار گرفتند و گروه کنترل تا پایان این تحقیق، مداخلهای دریافت نکرد. به منظور سنجش شرکت کنندگان از معیارهای DSM 5 برای تشخیص اختلال نافرمانی مقابلهای و پرسشنامههای تنظیم هیجان (Shields & Cicchetti, 1997) و سیاهه رفتاری کودک (Achenbach, 1991) استفاده شد. به منظور تحلیل دادهها، از تحلیل کوواریانس و آزمون سیداک استفاده گردید. یافتهها نشان داد هر دو روش درمان برای تنظیم هیجانی و علائم رفتاری کودکان دارای اختلال نافرمانی مقابلهای اثربخش بوده است (۰۵/۰>P)، اما تفاوت معناداری بین این دو روش برای متغیرهای پژوهش و ابعاد آنها مشاهده نشد (۰۵/۰<P).