مقایسه اثربخشی ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس و حساسیت‌زدایی با حرکات چشم بر خودتنظیمی و اختلال استرس پس از ضربه در دانش‌آموزان متوسطه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز، گروه روانشناسی، تهران، ایران

3 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات تهران، گروه روانشناسی، تهران، ايران

4 دانشیار دانشگاه الزهرا، گروه روانشناسی، تهران، ایران

5 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی، گروه وانشناسی، واحد تنکابن، رشت، ایران

doi
10.30486/jsrp.2021.1913923.2698
چکیده

این پژوهش به مقایسه اثربخشی ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس و حساسیت‌زدایی با حرکات چشم و پردازش مجدد بر خودتنظیمی و اختلال استرس پس از ضربه در دانش‌آموزان پرداخته است. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ــ پس‌آزمون و پیگیری و نمونه گیری دردسترس بود. جامعه آماریِ این پژوهش دانش‌آموزان دورۀ اول و دوم متوسطۀ شهرستان سرپل‌ذهاب بود‌. پس از اجرای مقیاس شهروندی اختلال استرس پس از سانحه می سی سی پی(Mississippi scale for PTSD, keane, Cadell& Taylor,1998) و پرسشنامه خودتنظیمی بوفارد (Bouffard, Boisvert, Vezeau & Larouche ,1995) تعداد 45 نفر دانش‌آموز، به‌صورت در دسترس انتخاب و به طور تصادفی به سه گروه 15 تایی، شامل 2 گروه آزمایش و یک گروه کنترل تقسیم شدند‌. گروه آزمایش اول به مدت 6 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت درمان حساسیت زدایی با حرکات چشم و گروه آزمایشی دوم به مدت 8 جلسه 2ساعته تحت مداخله ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس، قرار گرفتند. هر سه گروه 60 روز بعد مجددا پیگیری شدند. داده¬ها با استفاده از تحلیل کوواریانس و آزمون تعقیبی ال-اس-دی تجزیه و تحلیل شد. یافته ¬ها نشان داد که هر دو روش درمانی فوق می‌توانند خودتنظیمی و اختلال استرس پس از سانحه را در پس آزمون و پیگیری بهبود بخشند (05/0 P<).