طراحی مدل بومی شده درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و اثربخشی آن بر اختلال استرس پس از سانحه
نویسندگان
1 گروه روانشناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 عضو هیات علمی دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران.
3 گروه ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.
doi
10.30486/jsrp.2019.1878629.2059چکیده
هدف این پژوهش طراحی یک مدل بومی شده از درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و اثربخشی آن بر اختلال استرس پس از سانحه بود. روش این پژوهش در بخش کیفی تحلیل مضمون به شیوه (2006) Braun & Clarke و در بخش کمی آزمایشی و از جمله طرحهای پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری کلیه داوطلبین مراجعه کننده به یک کلینیک در تهران طی بازه زمانی مهر تا دی ماه ۱۳۹۷ به تعداد ۲۰۰ نفر با تشخیص اختلال استرس پس از سانحه بود که از طریق فراخوان به این پژوهش دعوت شدند. نمونه تحقیق شامل ۲۸ نفر از بین داوطلبین ذکر شده بود که به روش هدفمند انتخاب، و به طور تصادفی به دو گروه تقسیم گردیدند. گروه آزمایش تحت ۸ جلسه درمان ۱۲۰ دقیقهای قرار گرفت و گروه کنترل مداخلهای دریافت نکرد. جهت سنجش داوطلبین از معیارهای DSM5 و پاسخ به پرسشنامه اختلال استرس پس از سانحه ( Berislin, Lonner & Thorndike, 1973 ) استفاده شد. برای شناسایی مضمونهای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و اختلال فشار روانی پس از سانحه، به متون علمی مربوطه و متخصصین این حوزهها مراجعه گردید. پس از شناسایی مضمونهای درمان، به کارشناسان ادبیات پارسی مراجعه شد تا مضمونهای مکنون (اشعار) مرتبط با مضمونهای مشهود (مضمونهای درمان و PTSD ) شناسایی گردد. به منظور تحلیل دادهها، در بخش کیفی از تحلیل مضمون و در بخش کمی از تحلیل كوواریانس استفاده گردید. یافته ها نشان داد مدل بومی در چهار خرده مقیاس ارتباط بین فردی، مهار عاطفی، افسردگی، و خاطرات رخنه کننده، بر اختلال استرس پس از سانحه اثربخش بوده است که چنین تغییری در گروه کنترل مشاهده نشد (۰۵/۰> P ).