هوش مصنوعی، ایجاد یا آشکارگی(بازخوانی مساله هوش مصنوعی مبتنی بر نظریه انکشاف علم صدرالمتالهین)
نویسندگان
1 دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
2 دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران
3 دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران
4 دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد
doi
https://doi.org/10.71908/rational.2025.1192864چکیده
ملاصدرا برخلاف فیلسوفان پیش از خود، علم را از مقولات جدا ساخته و ذیل وجودشناسی قرار دادهاست. تعریف خاص ملاصدرا از علم دارای لوازمی است که یکی از آنها نظریه انکشاف است. با پذیرفتن علم به عنوان وجود و با توجه به مساوقت وجود با همه کمالات،مساوقت همه موجودات با کمالات(ازجمله علم) قابل انتاج است. با فرض پذیرش نظریه انکشاف به عنوان دیدگاه اصلی ملاصدرا درادراک، میتوان علم و آگاهی را به همه موجودات تسری داده و برای همه آنها، سطحی از آگاهی متناسب با مرتبه وجودیشان لحاظ کرد. همچنین یکی از چالشهای فلسفی در هوش مصنوعی، بحث از امکان یا عدم امکان به وجود آمدن ماشین هوشمند است. چنانچه فرض طرح شده(نظریه انکشاف) را بپذیریم، میتوان این مساله فلسفی را از منظری دیگر به بحث گذاشت؛ یعنی مساله،از ایجاد هوش به آشکارگی یا انکشاف هوش تبدیل خواهد شد. براین مبنا، میتوان گفت تعبیر «ایجاد هوش» ناصواب بوده یعنی به شیوهای متفاوت قابل طرح است و آن امکان آشکار شدن هوش یا عدم این امکان درماشین هوشمند به عنوان یک جسم است. در این پژوهش اطلاعات مورد نیاز به روش کتابخانهای گردآوری شده و تحلیل آن مبتنی بر مساله مورد بحث در مسائل هوش مصنوعی انجام شدهاست.