بررسی نوعیت منطقی گونه¬های زیستی بر اساس تفسیر استاد مطهری از مبانی حکمت متعالیه
نویسندگان
1 دکتري حکمت متعاليه، دانشکد الهیات، دانشگاه فردوسي مشهد، مشهد، ایران
2 استادیار گروه فلسفه، دانشگاه فرهنگيان
3 استادیارگروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران
doi
https://doi.org/10.71908/rational.2025.1196529چکیده
سالها از گونههای زیستی به عنوان انواع و ذوات طبیعی در منطق و فلسفه اسلامی یاد میشد. فلسفهی پیش از ملاصدرا نیز با نگاه سنتی زیستشناسی به گونه، تطابق داشت. اما با پذیرش نظریه تکامل در زیستشناسی تصویر ذاتگرایانه از گونههای زیستی در فلسفه زیست شناسی مخدوش شد و اکنون تقریباً تمام تعاریف و تبیینهای رایج در فلسفه زیستشناسی با مطرح کردن مسائلی همچون گونهزایی و تبار مشترک، با این تصویر ذاتگرایانه در تعارض است.ملاصدرا با مطرح کردن مبانی نو مانند اصالت وجود، تشکیک وجود و حرکت جوهری اساس و مبانی فلسفههای پیش از خود را فرو ریخت. استاد مطهری با در نظر گرفتن این تغییرات بنیادین و در ضمن تبیین این مبانی، مطالبی را به صورت پراکنده مطرح نموده است که جمع آوری این مطالب حاکی از آن است که با پذیرش مبانی حکمت متعالیه لاجرم باید تصویر ذاتگرایانه از تمام انواع طبیعی از جمله گونههای زیستی را کنار گذاشت و علاوه بر آن، مبانی همچون تشکیک وجود و حرکت جوهری با تصویری که نظریه تکامل از گونهها ایجاد کرده است، سازگاری قابل ملاحظهای دارد.