جماعتگرایی در برابر لیبرالیسم: بازاندیشی عدالت اجتماعی از منظر مایکل سندل
doi
https://doi.org/10.71908/rational.2025.1210644چکیده
جماعتگرایی بهعنوان مکتبی فکری در فلسفه سیاسی، در برابر فردگرایی افراطی لیبرالیسم، بر نقش محوری اجتماع در شکلگیری هویت، ارزشها و حقوق افراد تأکید دارد. مایکل سندل، بهعنوان یکی از برجستهترین نظریهپردازان جماعتگرا، با نقد لیبرالیسم وظیفهگرا، بهویژه نظریه عدالت جان رالز، معتقد است که عدالت اجتماعی باید بر پایه خیر عمومی و فضیلتهای اخلاقی استوار باشد که از بسترهای اجتماعی، فرهنگی و تاریخی جامعه نشأت میگیرند. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، ابتدا به بررسی ویژگیهای جماعتگرایی پرداخته و سپس مفهوم و اصول عدالت اجتماعی را از منظر سندل تبیین کرده است. سندل عدالت را نه صرفاً توزیع برابر حقوق، بلکه پرورش فضیلت و استدلال درباره خیر عمومی میداند که از طریق گفتوگوی جمعی، ترویج ارزشهای مشترک و هدایت حکومتی بهسوی کمالگرایی محقق میشود. این مطالعه نشان میدهد که نظریه سندل با تأکید بر پیوند فرد و اجتماع، بهدنبال ایجاد جامعهای عادلانه است که در آن همبستگی اجتماعی، فضیلتهای اخلاقی و خیر عمومی تقویت شوند.