تنوع جغرافیایی صفات بذر، برگ و نونهال بادامک (Amygdalus scoparia) در استان فارس
نویسندگان
doi
10.22092/ijfpr.2018.116147چکیده
مطالعه تنوع جغرافیایی در درون گسترشگاه بومی هر گونه جنگلی، اولین گام منطقی برای مطالعات ژنتیکی است. بادامک ( Amygdalus scoparia Spach) گونهای چندمنظوره با دامنه پراکنش گسترده در بیشتر نواحی رویشی ایران است. بهمنظور بررسی تنوع جغرافیایی این گونه، 19 صفت زیستسنجی بذر، برگ و نونهال از هفت جمعیت طبیعی آن در استان فارس اندازهگیری و مقایسه شد. بر اساس نتایج، تفاوتهای معنیداری بین جمعیتهای مورد مطالعه و برای کلیه صفات مورد بررسی مشاهده شد. وزن 100دانه، مساحت برگ و تعداد ساقه بیشترین تنوع را بین صفات مورد مطالعه نشان دادند. صفات بذر همبستگی مثبت و معنیداری را با میانگین بارندگی سالانه نشان دادند. همبستگی بین صفات زیستسنجی و عاملهای ژئوکلیماتیک نشان از وجود تنوع کلاینی در بعضی از صفات بذر و برگ داشت. ابعاد برگ نونهالها بهتدریج از جمعیت شمال به جنوب و ارتفاع نونهالها از جمعیت شرق به غرب استان فارس کاهش یافت. این بدان معنی است که گیاه در مرحله نونهالی، تنوع دوسویهای را با عرض و طول جغرافیایی نشان میدهد. تجزیه به مؤلفههای اصلی و تجزیه خوشهای، جمعیتها را در چهار گروه مجزا قرار داد و جمعیتهای نواحی با بارندگی زیاد را از جمعیتهای نواحی با بارندگی کم جدا کرد. همچنین، نتایج نشان داد که بادامک از راهکارهای سازشی در پاسخ به کمبود آب استفاده میکند.