تأثیر هیجان‌های تحصیلی بر سرزندگی تحصیلی و بهزیستی تحصیلی‌ با میانجی‌گری تحول مثبت نوجوانی در دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 استاد گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.71629/JSRP.2025.896105
چکیده

هدف این پژوهش بررسی تأثیر هیجان‌های تحصیلی بر سرزندگی تحصیلی و بهزیستی تحصیلی‌ با میانجی‌گری تحول مثبت نوجوانی در دانش‌آموزان دختر و پسر دوره متوسطه دوم شهر بهبهان بود. این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش، شامل 1650 دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه دوم شهر بهبهان در سال تحصیلی 1401-1400 بوده که به روش نمونه‌گیری تصادفی چند‌مرحله‌ای 580 نفر (290 دانش‌آموز دختر و 290 دانش‌آموز پسر) به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه بهزیستی تحصیلی (Tuominen-Soini et al., 2012 ‌) ، پرسش‌نامه سرزندگی تحصیلی (Hossein Chari & Dehghanizadeh, 2012) ، پرسش‌نامه هیجان‌های پیشرفت پکران و همکاران (Pekrun et al., 2005) و پرسش‌نامه تحول مثبت نوجوانی (Geldhof et al., 2014) استفاده شد. ارزیابی الگوی پیشنهادی از طریق الگویابی تحلیل مسیر و نیز روش سوبل با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-24 و AMOS-24 صورت گرفت. نتایج نشان دادند که الگوی پیشنهادی از برازش نسبتاً خوبی با داده‌ها برخوردار بود. یافته‌ها حاکی از آن بود که تأثیر هیجان‌های مثبت با تحول مثبت نوجوانی، بهزیستی تحصیلی و سرزندگی تحصیلی مثبت و معنی‌دار بود (05/0p<). به‌علاوه تأثیر هیجان‌های منفی با تحول مثبت نوجوانی، بهزیستی تحصیلی و سرزندگی تحصیلی منفی و معنی‌دار بود. (05/0p<). هم‌چنین تأثیر تحول مثبت نوجوانی با بهزیستی تحصیلی و سرزندگی تحصیلی مثبت و معنی‌دار بود (05/0p<). نتایج مسیرهای غیرمستقیم نیز نشان داد که هیجان‌های مثبت و منفی از طریق تحول مثبت نوجوانی بر بهزیستی تحصیلی و سرزندگی تحصیلی اثر معنی‌دار دارد (05/0p<).  بنابراین با تقویت هیجان‌های مثبت و کنترل هیجان‌های منفی در بین دانش‌آموزان می‌توان شاهد تحول مثبت در آن‌ها بود. به عبارت بهتر هر چه هیجان مثبت بیشتر و هیجان منفی کمتر باشد، تحول مثبت نوجوانی بیشتر شده و به دنبال آن بهزیستی تحصیلی و سرزندگی تحصیلی نیز در این افراد افزایش می‌یابد.