اثر بخشي درمان متمركز بر شفقت بر روابط مادر-نوجوان و کنترل هیجانی مادران دارای فرزند نوجوان 12 تا 18 سال

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 استادیار گروه مشاوره و روان شناسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

3 دانشیار گروه مشاوره و روان شناسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

4 دانشیار گروه مشاوره و روان شناسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.71629/JSRP.2025
چکیده

ورود به دوره نوجوانی، هم نوجوانان و هم والدین را به چالش می­کشد و در تعامل بین والدین و نوجوان تعارض­های بیشتری در این دوره نسبت به سنین قبل مشاهده می­شود.این پژوهش با هدف تعیین اثربخشي درمان متمركز بر شفقت بر روابط مادر-نوجوان و کنترل هیجانی مادران انجام گرفت. پژوهش کاربردی و روش آن نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری دو ماهه بود. جامعه‌ی آماری پژوهش، کلیه مادران مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر اصفهان در سال 1401 بود. از بین مناطق شهر اصفهان، یک منطقه به تصادف انتخاب و از بین مادران مراجعه کننده به مراکز مشاوره این منطقه، 30 نفر به روش در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند (هر گروه 15 نفر). برای سنجش کنترل هیجانی و روابط والد نوجوان به ترتیب از پرسشنامه های كنترل هيجاني (Roger and Najarian, 1987) و پرسشنامه روابط والد-نوجوان (Pianta,1994) استفاده شد. گروه آزمایش به مدت 9 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت درمان متمركز بر شفقت قرار گرفتند. جهت تجزيه و تحلیل داده­ها از نرم­افزار SPSS نسخه 23 و روش­های آمار توصیفی مانند میانگین و انحراف معیار و روش‌های آمار استنباطي مانند آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده گردید.طبق  یافته های پژوهش فرضیه پژوهش مبنی درمان متمركز بر شفقت بر كنترل هيجاني مادران و مولفه های آنها تأیید شد(01/0> P) . همچنین فرضیه پژوهش مبنی درمان متمركز بر روابط مادر-نوجوان و مولفه های آنها تأیید شد(01/0> P).  نتایج پیگیری دو ماهه نیز نشان داد اثرات درمان ماندگار بوده است. بر این اساس می توان  نتیجه گرفت که روان درمانی مبتنی بر شفقت برای کنترل هیجانی مادران و بهبود روابط مادر-نوجوان مناسب است و مشاوران و روان شناسان می‌توانند از این یافته‌ها جهت بهبود روابط مادر-نوجوان استفاده کنند.