اثربخشی هیپنوتراپی بر کیفیت خواب، خودکارآمدی درد و ادراک بیماری در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس(MS) دارای هیپنوتیزم پذیری متوسط با سنین 20 تا 40 سال

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایران

2 استاد گروه مغز و اعصاب، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی، مرکز تحقیقات سلامت جامعه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایران

doi
10.71629/JSRP.2025.896230
چکیده

هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی هیپنوتراپی بر کیفیت خواب، خودکارآمدی درد و ادراک بیماری در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس دارای هیپنوتیزم پذیری متوسط با سنین 20 تا 40 سال بود. روش پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی همراه با پیش‌آزمون - پس‌آزمون و پیگیری به همراه گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس بود که درسال 1401 به انجمن MS اصفهان مراجعه کرده بودند. 30 نفر با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت غیرتصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند(هر گروه 15 نفر). گروه آزمایش طی 5 جلسه و در هر جلسه 90 دقیقه تحت هیپنوتراپی قرار گرفت و در این مدت بر گروه کنترل مداخله ای انجام نشد. ابزار مورداستفاده عبارت‌ بود از پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامه کیفیت خواب پترزبورگ  (Buysse, & et al, 1989)، پرسشنامه خودکارآمدی درد  (Nicholas,1989)، پرسشنامه ادراک بیماری  (Broadbent & et al, 2006)، مقیاس استعداد هیپنوتیزم پذیری استنفورد (Weitzenhoffer & Hilgard, 1962). داده‌ها با روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم‌افزار SPSS نسخه24 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تعامل زمان با هیپنوتراپی بر کیفیت خواب، خودکارآمدی درد و ادراک بیماری معنادار بوده و این اثر نه‌تنها در پس‌آزمون بلکه در دوره پیگیری یک‌ماهه نیز پایدار بوده است(P<0/01). در مجموع هیپنوتراپی امری اثرگذار بوده و می‌تواند به‌عنوان درمانی غیرتهاجمی و بدون عوارض جانبی در مدیریت و کنترل علائم بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس مفید واقع شود.