مقایسه اثربخشی معنویت گرایی مبتنی بر خود آگاهی و درمان هیجان مدار بر پریشانی جنسی و حساسیت بین¬فردی در مادران دارای اختلال افسردگی پس از زایمان شهر اصفهان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه غیرانتقاعی شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران.

2 2. استادیار، گروه روانشناسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

doi
10.71629/JSRP.2025.1197468
چکیده

یکی از رایج ترین اثرات روان شناختی پس از زایمان، افسردگی پس از زایمان است و در صورت عدم درمان، ضمن تاثیرگذاری منفی بر رشد عاطفی، ذهنی و ذهنی کودک در بلندمدت می­تواند پیامدهای جبران­ناپذیری بر کیفیت زندگی زناشویی مادر نیز داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی مقایسه اثربخشی معنویت­گرایی مبتنی بر خود آگاهی و درمان هیجان­مدار بر پریشانی جنسی و حساسیت بین­فردی در مادران دارای اختلال افسردگی پس از زایمان شهر اصفهان انجام شد. این پژوهش نیمه­آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون و دوره پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش را کلیه مادران دارای اختلال افسردگی پس از زایمان مراجعه کننده به مرکز بهداشت در شهر اصفهان در سال 1403 تشکیل می­دادند. نمونه آماری شامل 45 نفر بود که با استفاده از نمونه‌گیری در دسترس و بر اساس ملاک های ورود به پژوهش انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. به منظور جمع آوری داده­ها از پرسشنامه های پریشانی جنسی (Derogatis et al, 2008) و حساسیت فردی (Boyce & Parker, 1989) استفاده شد. گروه­های آزمایش تحت درمان گروهی درمان هیجان مدار (جانسون، 2008) و معنویت گرایی مبتنی بر خود آگاهی قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ گونه مداخله درمانی دریافت نکرد. جهت تجزیه و تحلیل از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری استفاده شد. نتایج نشان داد که هر دو درمان معنویت­گرایی مبتنی بر خودآگاهی و درمان هیجان­مدار در کاهش میزان پریشانی جنسی اثربخش بوده­اند که در این بین درمان هیجان­مدار نسبت به معنویت ­ گرایی مبتنی بر خودآگاهی بر کاهش پریشانی جنسی تاثیر بیشتری داشته است. در زمینه حساسیت بین­فردی نیز هر دو درمان به یک اندازه اثربخشی داشته اند (05/0P<) و این اثرات نیز در دوران پیگیری پایدار بودند. یافته های پژوهش حاضر می تواند به متخصصان در اتخاذ رویکرد مناسب در درمان افسردگی پس از زایمان یاری رسانده و مادران را آماده مقابله با معضلات بعد از زایمان کند.