اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر تاب‌آوری و بهزیستی روانی دختران نوجوان متأهل ۱۴ تا ۱۷ سال

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربت جام، تربت جام، ایران

2 دکتری روانشناسی تربیتی، استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربت جام، تربت جام، ایران

doi
10.71629/jsrp.2025.895354
چکیده

طبق گزارش یونیسف، تقریباً 12 میلیون دختر در سراسر جهان قبل از سن 18 سالگی ازدواج می‌کنند که اکثر موارد در کشورهای در حال توسعه رخ می‌دهد. ازدواج کودکان با پیامدهای منفی متعددی از جمله سطح تحصیلات پایین، افزایش خطر فقر و سلامت جسمی و روانی ضعیف‌تر مرتبط است. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی – رفتاری بر تاب‌آوری و بهزیستی ذهنی دختران دچار کودک همسری بین سنین 14-17 بود.  پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون و پیگیری یک‌ماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر در دامنه سنی 14 تا 17 منطقه رضویه شهر مشهد در سال تحصیلی 1400-1399 بودند. 30 نفر از دختران به‌صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به روش تخصیص تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (15 نفر برای هر گروه) قرار گرفتند. به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها از (مقیاس بهزیستی ذهنی کییز و ماگیارمو (Keyes & Magyar-Moe, 2003) و پرسشنامه تاب‌آوری کونور و دیویدسون (Connor & Davidson, 2003) استفاده شد. داده‌ها با کمک آزمون تحلیل کواریانس با نرم‌افزار SPSS-21 تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها حاکی از آن بود که درمان شناختی رفتاری بر تاب‌آوری و بهزیستی ذهنی در مرحله پس‌آزمون و پیگیری نسبت به پیش‌آزمون مؤثر بوده است (01/0p<). با توجه به نتایج، می‌توان از این روش درمانی به‌عنوان یک فعالیت درمانی مؤثر در بهبود تاب‌آوری و بهزیستی ذهنی دختران در جهت پیشبرد اهداف بهداشتی و مراقبتی استفاده کرد.