ویژگی‌های روانسنجی مقیاس اهمالکاری غیرهدفمند و نقش میانجی آن در تاثیر تاب‌آوری بر اضطراب ریاضی و اختلال اضطراب فراگیر در دانش‌آموزان متوسطه دوم شهر زنجان

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 استاد تمام، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

doi
10.71629/JSRP.2026.896210
چکیده

هدف از این پژوهش، اعتباریابی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس اهمالکاری غیرهدفمند(Fernie et al, 2017) و آزمون نقش میانجی‌گری آن در تاثیر تاب‌آوری بر اضطراب ریاضی و اختلال اضطراب فراگیر بود. نمونه آماری پژوهش شامل 455 نفر از دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه سال 1401-1400 شهر زنجان بود که به روش نمونه‌گیری‌چندمرحله‌ای انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به مقیاس‌های استحکام روانی et al, 2016)  McGeown)، ثبات قدم Duckworth & Quinn, 2009))، اضطراب فراگیر (Spitzer et al, 2006)، اضطراب ریاضی (Hopko et al, 2003) و اهمالکاری فعالChoi & Moran, 2009))، پاسخ دادند. تجزیه‌ وتحلیل داده‌ها، در دو گام و با استفاده از نرم‌افزارهای Spss-25،  Amos-24انجام شد. در گام اول پژوهش، ویژگی‌های روانسنجی مقیاس اهمالکاری غیرهدفمند بررسی شد. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که نسخه‌ی شش‌گویه‌ای مقیاس مزبوردر فرهنگ ایرانی ساختار تک عاملی دارد و از روایی و پایایی قابل قبولی(80/0) برخوردار بود. به علاوه نتایج نشان داد که مقیاس اهمالکاری غیرهدفمند نسبت به سایر مقیاس‌های بررسی شده، پیش بینی‌کننده‌ی قوی‌تر اختلال اضطراب فراگیر و اضطراب ریاضی است(P<0/05). در گام دوم، برای آزمون میانجی‌گری، از تحلیل مسیر و روش بوت استرپینگ استفاده شد. نتایج این بخش حاکی از تایید اثرات مستقیم تاب‌آوری بر اهمالکاری غیرهدفمند، اضطراب ریاضی و اختلال اضطراب فراگیر بود(P<0/05). همچنین اثر مستقیم اهمالکاری غیرهدفمند بر اضطراب فراگیر معنادار بدست آمد(P<0/05). اما اثر مستقیم اهمالکاری غیرهدفمند بر اضطراب ریاضی معنادار نبود(P>0/05). به علاوه نتایج تحلیل بوت استرپینگ نشان داد که تاب‌آوری با میانجی‌گری اهمال‌کاری غیرهدفمند بر اضطراب فراگیر اثر غیر مستقیم دارد (P<0/05).ولی اثر غیرمستقیم آن بر اضطراب ریاضی رد شد(P>0/05).