آسیب شناسی نظام مدیریت نوین روستایی و توسعه روستایی (مطالعه موردی: ناحیه مرکزی گیلان)

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 دانش آموخته دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

3 استاد گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

doi
چکیده

مدیریت‌روستایی در ایران مهمترین چالش ‎برنا‌مه‌ریزان است. پژوهش جهت آسیب‌شناسی مدیریت‌نوین‌روستایی به روش توصیفی - تحلیلی انجام شده است.متغیرهای تحقیق نظام مدیریت نوین و توسعه روستایی است. ناحیه‌مرکزی‌گیلان دارای 6 شهرستان و 670 روستای دارای مدیریت نوین است که 120 روستا به‌عنوان نمونه انتخاب شد.به جهت تخصصی‌بودن سوالات،از نظر متخصصین و دست اندرکاران مدیریت ‌روستایی و روش دلفی استفاده شد. جمع‌آوری اطلاعات بصورت اسنادی و میدانی بوده و با روش مورگان تعداد 294 پرسشنامه بین 3 عضو شورای استان – 6 عضو شورای‎ شهرستان – 18 عضو شورای بخش – 120 عضو شورای روستا – 120 دهیار – 3 کارشناس استانداری – 6 کارشناس فرمانداری – 18 کارشناس بخشداری‌ توزیع شد. تحقیق با نرم‌افزار SPSS و نقشه‌ها با نرم‌افزار GIS و آزمون فرضیه‌ها با T تک‌نمونه‌ای و آزمون تفاوت میانگین‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که نظام فعلی مدیریت با 4 آسیب نهادی – مدیریتی، 5 آسیب محیطی – اکولوژیک، 8 آسیب کالبدی – فضائی، 5 آسیب اقتصادی و 6 آسیب اجتماعی – فرهنگی مواجه است. به روش SWOT، راهبردهایی جهت تحقق توسعه ارائه شد. 3 راهبرد به‌عنوان استراتژی‌ تهاجمی، 4 راهبرد استراتژیی محافظه‌کارانه، 5 راهبرد استراتژی‌تدافعی ارائه شدکه استراتژی تدافعی بابیشترین امتیاز به‌عنوان راهبرد پیشنهاد شد، که 5راهبرد توانمندسازی و ظرفیت‌سازی دهیاران و شورا– سازمان‌دهی و ظرفیت‌سازی و بازآفرینی و توسعه مدیریت و برنامه‌ریزی مشارکتی و واگذاری اختیارات، کنترل توسعه به دهیاران – تامین اعتبارات زیرساخت‌ها و تجهیزات مورد نیاز دهیاری‌ – توسعه مدیریت شبکه‌ای و خوشه‌ای روستایی و ارتقای مهارت و توانایی دهیاران ارائه می‌گردد.