پهنه‌بندی خطر آتش‌سوزی با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی و GIS همراه با ارزیابی ریسک در جنگل‌های حوزه زاب – سردشت

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد رشته جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 استاد گروه جنگلداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

5 دکتری جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.30495/jrnr.2021.19239
چکیده

آتش بخش جدانشدنی بیشتر زیست‌بوم‌‌ ها است که دارای پیامدهای منفی زیست‌محیطی و اجتماعی است. شناسایی عوامل مؤثر در وقوع آتش‌ سوزی و پهنه‌ بندی خطر آتش‌ سوزی در جنگل، یکی از ابزارهای اساسی جهت دستیابی به راهکارهای کنترل و مقابله با آتش ‌سوزی است. هدف این پژوهش شناسایی عوامل بوم‎‌‌شناختی ‌مؤثر بر توسعه آتش‌ سوزی و ارزیابی ریسک آتش ‌سوزی در جنگل‌های منطقه سردشت با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی است. پس از انجام مطالعات پایه، واحدهای همگن زیست‌محیطی تولید و با استفاده از روش ارزیابی چندمعیاره به چهار طبقه تقسیم شدند. با انجام مطالعات میدانی شرایط بوم‌‎شناختی مناطق دارای سابقه آتش ‌سوزی مورد بررسی قرار گرفت. تجزیه‌وتحلیل داده‌ ها با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و تحلیل سلسله مراتبی صورت پذیرفت و ارزیابی ریسک آتش ‌سوزی به روش خطی انجام شد. در نتیجه‌ گیری کلی پوشش گیاهی و عوامل اقلیمی، مهم‌ترین عوامل بوم‎شناختی مؤثر بر توسعه آتش‌ سوزی در زیست‌بوم‌‌ جنگل بود. همچنین منطقه ازنظر خطر ریسک آتش ‌سوزی متوسط بود که بایستی برای مناطق پرخطر تمهیداتی مانند ایجاد آتش‌بر و برج دیده بانی ایجاد نمود.