مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی-رفتاری کوتاه مدت بر پردازش هیجانی و اضطراب مرتبط با درد نوجوانان مبتلا به اختلالهای گوارشی
نویسندگان
1 استادیار گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاداسلامی، ارومیه، ایران.
2 استادیار گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاداسلامی، ارومیه، ایران.
3 دانشجوی دکترای روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاداسلامی، ارومیه، ایران.
doi
10.71610/psych.2025.1218714چکیده
این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی-رفتاری کوتاهمدت بر پردازش هیجانی، اضطراب مرتبط با درد نوجوانان مبتلا به اختلالهای گوارشی انجام شد. پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون و پسآزمون با گروههای آزمایش و کنترل و دوره پیگیری دو ماهه بود. تمامی نوجوانان دارای اختلالهای گوارشی مراجعهکننده به بیمارستان میلاد شهر تهران در سال 1402 جمعیت آماری پژوهش را تشکیل دادند، که با نمونهگیری در دسترس تعداد 45 نفر انتخاب و بهشیوه انتصاب تصادفی در سه گروه مساوی 15 نفری گمارش شدند. هر یک از دو رویکرد مداخلاتی طی 8 جلسه (هر هفته یک جلسه 90 دقیقهای) برای گروههای آزمایش اجرا شدند، اما گروه کنترل هیچ مداخلهای را دریافت نکرد. گردآوری اطلاعات علاوه بر چکلیست اطلاعات جمعیتشناختی با استفاده از پرسشنامه پردازش هیجانی (باکر و همکاران، 2007) و پرسشنامه اضطراب مرتبط با درد (مک کراکن و همکاران، 1992) انجام شد. دادهها با استفاده از آنالیز واریانس دوطرفه با اندازهگیریهای مکرر با نرمافزار آماری SPSS-v24 تحلیل شد. نتایج نشان داد که هر دو رویکرد درمانی بر بهبود نمرات کل پردازش هیجانی و اضطراب درد در آزمودنیهای گروههای آزمایش اثربخش بود (05/0>P). نتایج آزمون تعقیبی بنفرونی نیز نشان داد که بین دو رویکرد درمانی در میزان اثربخشی بر متغیرهای وابسته مورد مطالعه از نظر آماری تفاوت معناداری وجود نداشته است و هر دو شیوه درمانی تأثیر یکسانی بر کاهش اضطراب درد و بهبود پردازش هیجانی نوجوانان با مشکلات گوارشی داشتهاند (05/0<P). این نتایج بیش از پیش نقش سازههای روانی و رفتاری را در مبتلایان به مشکلات گوارشی روشن ساخته و لزوم استفاده از رویکردهای درمانی کوتاهمدت و برگرفته از موج سوم رواندرمانی را به منظور تعدیل علائم بیماران با مشکلات گوارشی آشکار میسازد.