مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی-رفتاری کوتاه ‏مدت بر پردازش هیجانی و اضطراب مرتبط با درد نوجوانان مبتلا به اختلال‏های گوارشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاداسلامی، ارومیه، ایران.

2 استادیار گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاداسلامی، ارومیه، ایران.

3 دانشجوی دکترای روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاداسلامی، ارومیه، ایران.

doi
10.71610/psych.2025.1218714
چکیده

این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی-رفتاری کوتاه‏مدت بر پردازش هیجانی، اضطراب مرتبط با درد نوجوانان مبتلا به اختلال‏های گوارشی انجام شد. پژوهش نیمه‏آزمایشی با طرح پیش‏آزمون و پس‏آزمون با گروه‏های آزمایش و کنترل و دوره پیگیری دو ماهه بود. تمامی نوجوانان دارای اختلال‏های گوارشی مراجعه‏کننده به بیمارستان میلاد شهر تهران در سال 1402 جمعیت آماری پژوهش را تشکیل دادند، که با نمونه‏گیری در دسترس تعداد 45 نفر انتخاب و به‏شیوه انتصاب تصادفی در سه گروه مساوی 15 نفری گمارش شدند. هر یک از دو رویکرد مداخلاتی طی 8 جلسه (هر هفته یک جلسه 90 دقیقه‏ای) برای گروه‏های آزمایش اجرا شدند، اما گروه کنترل هیچ مداخله‏ای را دریافت نکرد. گردآوری اطلاعات علاوه بر چک‏لیست اطلاعات جمعیت‏شناختی با استفاده از پرسشنامه پردازش هیجانی (باکر و همکاران، 2007) و پرسشنامه اضطراب مرتبط با درد (مک کراکن و همکاران، 1992) انجام شد. داده‏ها با استفاده از آنالیز واریانس دوطرفه با اندازه‏گیری‏های مکرر با نرم‏افزار آماری SPSS-v24 تحلیل شد. نتایج نشان داد که هر دو رویکرد درمانی بر بهبود نمرات کل پردازش هیجانی و اضطراب درد در آزمودنی‏های گروه‏های آزمایش اثربخش بود (05/0>P). نتایج آزمون تعقیبی بن‏فرونی نیز نشان داد که بین دو رویکرد درمانی در میزان اثربخشی بر متغیرهای وابسته مورد مطالعه از نظر آماری تفاوت معناداری وجود نداشته است و هر دو شیوه درمانی تأثیر یکسانی بر کاهش اضطراب درد و بهبود پردازش هیجانی نوجوانان با مشکلات گوارشی داشته‏اند (05/0<P). این نتایج بیش از پیش نقش سازه‏های روانی و رفتاری را در مبتلایان به مشکلات گوارشی روشن ساخته و لزوم استفاده از رویکردهای درمانی کوتاه‏مدت و برگرفته از موج سوم روان‏درمانی را به منظور تعدیل علائم بیماران با مشکلات گوارشی آشکار می‏سازد.