واکاوی عوامل موثر بر پایداری مدیریت توسعه‌ی روستایی با تأکید بر عملکرد دهیاران(مطالعه‌ی موردی: دهیاری‌های بخش شاندرمن)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

doi
چکیده

نظام مدیریت روستایی در ایران با مشکلاتی چون نگرش بخشی در برنامه‌ریزی و توزیع منابع، حاکمیت فن‌سالارانه و دولت‌ محور، نسبت پایین بهره‌وری بخش کشاورزی، وضعیت نامطلوب آموزش روستائیان و مشارکت پایین در برنامه‌ریزی توسعه‌ی روستایی رو‌به‌رو است. از سویی دهیاری‌ها به عنوان نهاد نوپا و به عنوان مدیریت نوین روستایی و مدیران اجرایی در سطح روستا مطرح هستند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر پایداری مدیریت توسعه‌ی روستایی با توجه به عملکرد دهیاران بخش شاندرمن انجام شده است و در پی پاسخ به این سوال است: عملکرد دهیاران با توجه به کدام عوامل، بر پایداری مدیریت توسعه‌ی روستایی تأثیرگذار است؟ تحقیق حاضر از لحاظ هدف کاربردی-توسعه‌ای و در ردیف تحقیقات کیفی قرار دارد. جامعه‌ی آماری در مرحله‌ی کیفی، شامل جمعی از کارشناسان و اساتید دانشگاه است که ابتدا به روش هدفمند و به صورت گلوله‌برفی انتخاب شده‌اند. سپس به روش دلفی در دو مرحله و با مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته، داده‌ها گردآوری شد. داده‌های مصاحبه در سه مرحله‌ی کدگذاری باز، محوری و گزینشی مورد تحلیل قرار گرفتند تا مفاهیم و مقوله‌هاطبقه‌بندی گردند. یافته‌ها نشان می‌دهد که عملکرد دهیاران در قالب 7 شاخص کلی در مدیریت پایدار توسعه‌ی روستایی موثر است. شاخص زیست محیطی، شاخص اجتماعی-فرهنگی، شاخص اقتصادی، شاخص برنامه‌ریزی، شاخص نهادی- سازمانی، شاخص اداری و شاخص کالبدی که طی فرایند کدگذاریِ محوری، استخراج و ارتباط آنها به وسیله‌ی کدگذاری انتخابی (گزینشی) با مدیریت پایدار توسعه‌ی روستایی مورد سنجش قرار گرفت.