مقایسه اثربخشی مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان متمرکز بر هیجان بر پریشانی روانشناختی در بیماران مولتیپل اسکلروزیس

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

2 گروه روانشناسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

3 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، گروه روان شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان.

doi
10.71610/psych.2026.1239716
چکیده

این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان متمرکز بر هیجان بر پریشانی روان‌شناختی زنان مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس انجام شد. روش پژوهش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون، پیگیری و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زنان مبتلا به ام‌اس مراجعه‌کننده به مرکز و انجمن ام‌اس شهر رشت در سال ۱۴۰۴ بود که از میان آن‌ها ۶۰ نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه ۲۰ نفری قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه پریشانی روان‌شناختی کسلر (K10) جمع‌آوری و با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌ مکرر در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شد. نتایج نشان داد هر دو مداخله در مقایسه با گروه کنترل موجب کاهش پریشانی روان‌شناختی شدند و در مرحله پس‌آزمون، شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی کاهش بیشتری در پریشانی روان‌شناختی ایجاد کرد؛ با این حال در مرحله پیگیری، درمان متمرکز بر هیجان کاهش پایدارتری در پریشانی روان‌شناختی نشان داد. بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت هر دو رویکرد درمانی برای بهبود وضعیت روان‌شناختی زنان مبتلا به ام‌اس مفید هستند و می‌توانند در برنامه‌های مداخله‌ای این بیماران مورد استفاده قرار گیرند.