مدل‌یابی خود تنظیمی تحصیلی بر اساس کارکردهای اجرایی مغز با نقش میانجی‌گری سرمایه‌های روانشناختی تحصیلی دانش آموزان متوسطه دوم

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه رودهن گروه روانشناسی تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار دانشگاه رودهن گروه روانشناسی عمومی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.71610/psych.2026.1210162
چکیده

پژوهش حاضر با هدف مدل‌یابی خود تنظیمی تحصیلی براساس کارکردهای اجرایی مغز با نقش میانجی گری سرمایه‌های روانشناختی تحصیلی دانش اموزان متوسطه دوم انجام گردید. این مطالعه از نوع کاربردی، با روش کمی، توصیفی-همبستگی و مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل 1499 دانش‌آموز در مدارس دولتی شهر تهران بود که 450  نفر از آن‌ها با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای و طبقه‌ای و با استفاده از جدول مورگان انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل سه پرسشنامه استاندارد، هدف‌گرایی تحصیلی (بوفارد، 1995) کارکردهای اجرایی مغز(بریف، 2000) و سرمایه‌های روان‌شناختی تحصیلی (زارعی و همکاران، 1399) بود. تحلیل داده‌ها با آزمون همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری با نرم‌افزارهای SPSS28 و PLS  انجام گرفت. نتایج نشان داد که کارکردهای اجرایی مغز تأثیر مستقیم و معناداری بر خودتنظیمی تحصیلی و سرمایه‌های روانشناختی تحصیلی دارد. همچنین، سرمایه‌های روانشناختی تحصیلی نیز رابطه معناداری با خودتنظیمی تحصیلی داشت. نقش میانجی سرمایه‌های روانشناختی در رابطه بین کارکردهای اجرایی مغز و خودتنظیمی تحصیلی نیز تأیید شد. همچنین هر چهار مؤلفه سرمایه روانشناختی (خودکارآمدی، خوش‌بینی، تاب‌آوری، و امید تحصیلی) نقش میانجی معناداری ایفا کردند.