ارزیابی شاخصهای تابآوری کالبدی بافتهای فرسوده در برابر زلزله (مطالعه موردی: محله قلعه شهرستان دزفول)
نویسندگان
1 استاد، گروه شهرسازی، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استاد، گروه شهرسازی، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
مقدمه: شهرها بهعنوان گستردهترین ساخته دستبشر، همواره در معرض بلایا و سوانح طبیعی و انسانی بسیاری بودهاند. در این میان، زلزله اغلب تلفات جبرانناپذیری را بر این سکونتگاهها و به ویژه بافتهای فرسوده آن تحمیل کرده که لازم است تا مفهوم تابآوری برای کاهش آثار زیانبار زلزله بیشتر مورد توجه قرار گیرد. هدف: در این راستا، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی شاخصهای تابآوری کالبدی بافتهای فرسوده در برابر زلزلههای احتمالی صورت گرفته است.روششناسی پژوهش: روش این پژوهش آمیخته و در دو فاز کیفی و کمی است . فاز کیفی، با استفاده از روششناسی نظریه دادهبنیاد و مصاحبه عمیق و نیمه ساختاریافته با24 نفر از خبرگان انجام شده است. در فاز کمی از آزمون t تک نمونهای و آزمون فریدمن استفاده شده است. در انتها نیز به منظور شناخت بیشتر از وضعیت شاخصهای تابآوری کالبدی، از طریق برداشت میدانی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی، نقشههای مربوط به شاخصهای تابآوری کالبدی ارائه شد.قلمرو جغرافیایی پژوهش: منطقه پژوهش محله قلعه در شهرستان دزفول واقع در شمال استان خوزستان بوده است.یافتهها: تحلیل دادهها در طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام پذیرفت و به ظهور 97 کد باز، 18 مفهوم در قالب 4 مقوله اصلی منجر گردید. نتایج نشان داد تابآوری کالبدی بافتهای فرسوده در برابر زلزله در محله قلعه شامل چهار مؤلفه افزونگی، تنوع، اتصال و استحکام میباشد.نتایج: بررسی وضعیت شاخصها و مؤلفههای تابآوری کالبدی محله قلعه شهرستان دزفول در برابر زلزله از دیدگاه کارشناسان، حاکی از این بود که تابآوری کالبدی محله قلعه شهرستان دزفول و مولفههای آن در سطح نامناسبی قرار دارند و از نظر سطح تابآوری، مولفه اتصال در رتبه اول، مولفه تنوع در رتبه دوم، مولفه افزونگی در رتبه سوم و مولفه استحکام در رتبه چهارم قرار دارد.