ارزیابی مقایسه‌ای تصاویر لندست8 و سنتینل2 برای تهیه نقشه‌ وقوع آتش سوزی در ارسباران

نویسندگان

1 دانشیار گروه سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانش آموخته گروه سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 استادیار گروه محیط زیست، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران و استادیار مرکز تحقیقات مدیریت توسعه پایدار حوضه آبریز دریاچه ارومیه و رودخانه ارس.

4 استاديار گروه محيط زيست، واحد تبريز، دانشگاه آزاد اسلامي، تبريز، ايران و استاديار مركز تحقيقات مديريت توسعه پايدار حوضه آبريز درياچه اروميه و رودخانه ارس.

doi
10.30495/jrnr.2022.69827.10260
چکیده

جنگل ارزشمند ارسباران اکوسیستمی پیچیده و پویا است که همواره در معرض آتش سوزی‌های گسترده بوده‌ است. هدف تحقیق حاضر بهره‌گیری از فناوری ‌‌سنجش‌از دور و ‌‌سیستم‌ اطلاعات ‌جغرافیایی و قابلیت‌‌‌‌‌‌های فنی سامانه ‌‌گوگل‌ارث‌انجین به منظور تهیه نقشه وقوع آتش سوزی در مراتع و جنگل‌های ارسباران بود. به منظور انتخاب روش و نوع ماهواره مناسب از بین سنتینل2 و لندست8 از شاخص جداپذیری استفاده شد. بر این اساس، از بین شاخص‌های مختلف شناسایی آتش سوزی، شاخص تفاضلی RdNBR برای تهیه نقشه نهایی 9 سال اخیر و تجمعی آتش سوزی انتخاب شد. در ارزیابی صحت نقشه حاصل به صورت کمی، 84 درصد نقاط واقعی آتش سوزی ثبت شده توسط اداره‌ کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان آذربایجان شرقی در فاصله 200 متری پلی‌گون‌های آتش سوزی مستخرج از تصاویر ماهواره‌ای قرار گرفتند که نشان دهنده صحت بالای نقشه آتش سوزی بود. بازدید میدانی نیز تطابق خوبی بین مناطق آتش سوزی منتج از پردازش تصاویر ماهواره‌ای با وضعیت موجود منطقه نشان داد. تحقیق حاضر پتانسیل بالای این دو ماهواره‌ و نیز توانایی و امکانات فوق‌العاده سامانه ‌‌گوگل‌ارث‌انجین در تامین حجم عظیم داده‌های دورسنجی و پردازش‌های پیشرفته بر روی آنها برای تهیه نقشه‌های وقوع آتش سوزی را نشان داد. مزایای لندست8 نسبت به سنتینل2، داشتن باند حرارتی‌‌ و سری زمانی بیشتر است. قدرت مکانی و رادیومتری هر دو تقریبا مشابه است و نقیصه فاصله زمانی زیاد تصاویر تکراری در لندست8 با ترکیب آن با تصاویر لندست9 تا حد زیادی جبران خواهد شد. در نهایت همسو با نتایج تحقیقات مشابه، لندست8 در مجموع به سنتینل2 ارجحیت دارد. با توجه به فقدان داده‌های مکانی دقیق، صحیح و هم‌مقیاس از منطقه ارسباران، ایجاد یک پایگاه اطلاعات مکانی یکپارچه و بزرگ‌مقیاس پیشنهاد می‌شود.