تحلیل ساختاری شاخصهای رشد هوشمند جهت شناسایی محرک های کلیدی با رویکرد آینده نگاری (مطالعه موردی: شهر ساری)
نویسندگان
1 دانشجو دکتری جغرافیا و برنامه¬ریزی شهری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران
2 استادیار گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران
3 (استادیار گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران)
4 استادیار گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران
doi
چکیده
مقدمه: شهرها بیش از هر نقاط دیگری تحت تاثیر فعالیتهای انساني قرار دارند، یکی از کارکردهای اساسی در رشد هوشمند با توجه به رشد جمعیت و کمبود امکانات زیربنایی و اراضی، چگونگی گسترش فیزیکی شهر برای جواب گویی به نیازهای فعلی و پیش بینی برای نیازهای آینده شهر است. هدف: هدف پژوهش تحلیل ساختاری شاخصهای رشد هوشمند با رویکرد آینده نگاری میباشد که محرکهای کلیدی در آینده شهر ساری را شناسایی و خوشهبندی کرده است. روششناسی تحقیق: مقاله حاضر از حیث روش شناسی توصیفی - تحلیلی و از حیث هدف گذاری کاربردی می باشد. در تهیه شاخصهای رشد هوشمند داده¬های نظری با روش اسنادی و داده¬های تجربی با روش پیمایشی بر پایه تکنیک دلفی تهیه شده است. جامعه آماری تعداد 20 نفر از خبرگان و متخصصان دانشگاهی و پژوهشی حوزه شهری به صورت نمونه گیری هدفمند انتخاب شده¬اند. جهت تجزیه تحلیل داده¬ها و اطلاعات نیز از روش تحلیل اثرات متقابل ساختاری در نرمافزار MICMAC استفاده شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو پژوهش شهر ساری میباشد. یافته¬ها: 50 محرکهای اولیه در 5 بعد رشد هوشمند شهری ( اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، کالبدی-فضایی،زیست محیطی و دسترسی) شناسایی و خوشهبندی شده است که با نرمافزار ميك مك تحليل شدند. نتایج به دستآمده نشاندهنده درجه پرشدگي ماتريس 88/96 درصد میباشد كه بیان میکند عوامل انتخاب شده تأثير زياد و پراکندهای بر همديگر داشتهاند و سيستم از وضعیت ناپايداری برخوردار بوده است که اکثر محرک ها در محدوده محرکهای دووجهی قرار دارند. نتایج: 12 محرک کلیدی: سیاستهای برنامهریزی براي افزايش تراکم، بازنگری طرحهای شهری و انعطاف پذیر نمودن آنها، توسعه مراکز مدیریت محلی، توزيع مناسب تأسیسات و تجهيزات، تشویق شهروندان و افراد ذینفع در برنامهریزی و تصمیمات شهر، توسعه محلات با کاربریهای مختلط، ايجاد واحدهاي همسايگي متراکم، تقسیم مساوی منابع مالی و بارهای مالی، منطقهبندي مختلط، تأکيد بر مجاورت کاربریهای سازگار، توزيع عادلانه خدمات در سطح محلات و استفاده از زمینهای باير و متروکه شهري هستند که ترتیب در کالبدی-فضایی 7 محرک، اجتماعی-فرهنگی 2 محرک، دسترسی 2 محرک و دسترسی یک محرک موثر بر وضعیت آینده شهر ساری میباشند.