پایش تغییرات مکانی غلظت رسوب معلق (SCC) با کاربرد مدل‌های رگرسیونی خطی و غیرخطی اطلاعات طیفی ماهواره‌ای در رودخانه سفیدرود در شمال ایران

نویسندگان

1 استاد گروه علوم و مهندسی محیط زیست، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، ‌اردبیل، ‌ایران.

2 استادیار گروه شیمی، واحد سراب، دانشگاه آزاد اسلامی، ‌سراب، ‌ایران.

3 دانشجوی دکتری رشته علوم و مهندسی محیط زیست، گروه علوم و مهندسی محیط زیست، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، ‌اردبیل،‌ ایران.

4 استاد گروه علوم و صنایع چوب و كاغذ، واحد كرج، دانشگاه آزاد اسلامی، كرج، ایران.

5 استاد گروه علوم و صنایع چوب و كاغذ، واحد كرج، دانشگاه آزاد اسلامی، كرج، ایران.

doi
https://doi.org/10.71916/jrnr.2024.19134
چکیده

سفیدرود یکی از پرآب‌ترین رودخانه‌های شمال ایران است که نقش بسیار مهمی در تولیدات کشارزی، دامی، شیلات و تامین انرژی برقآبی استان گیلان دارد. در پژوهش حاضر طی دوره سال 2020-2013، با استفاده داده‌های نمونه‌برداری چهار ایستگاه رسوب‌سنجی بر روی رودخانه سفیدرود و همچنین تصاویر ماهواره‌ای لندست 8، به پایش تغییرات غلظت رسوب معلق (SCC) پرداخته شد. برای این منظور روابط رگرسیون چندگانه خطی بازتاب طیفی 7 تک باند و 21 نسبت باندی با SCC مشاهداتی و همچنین رگرسیون‌های خطی ساده، لگاریتمی، توانی و نمایی شاخص TSM با SCC مورد بررسی قرار گرفت و از بین مدل‌های رگرسیونی، مدلی که دارای بیش‌ترین R2 با SCC بود، به عنوان مناسب‌ترین مدل برای تهیه نقشه تغییرات مکانی SCC استفاده شد. نتایج نشان داد که شاخص TSM (نسبت B4/B3) با SCC مشاهداتی دارای بیشترین همبستگی بوده، به طوری که مقدار R2 رابطه نمایی TSM با SCC مشاهداتی 74/0 می‌باشد. در ادامه با استفاده از مدل نمایی مذکور، نقشه تغییرات مکانی SCC تهیه شد و تغییرات SCC در طول بازهای رودخانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که مقدار SCC در دو سرشاخه سفیدرود (قزل‌اوزن و شاهرود) بیش‌تر است، اما پس ورود این رودخانه‌ها به مخزن سد منجیل (سفیدرود) مقادیر SCC در داخل مخزن به سبب ته نشین شدن SCC ;کاهش یافته و مقادیر آن در پایین دست مخزن در طول رودخانه سفیدرود نیز نسبت به سرشاخه‌ها کمتر است. یافته‌ها حاکی از آن است که از بین دو سر شاخه سفیدرود، رودخانه قزل‌اوزن با مقدار SCC بیشتر، نقش بیش‌تری در ته‌نشین شدن رسوبات در مخزن سد منجیل و کاهش ظرفیت ذخیره این سد دارد. به طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که با استفاده از اطلاعات ماهواره ای به ویژه شاخص TSM، امکان پایش تغییرات SCC در طول رودخانه با هزینه و فواصل زمانی کوتاه به طور بسیار کارآمدی امکان‌پذیر است. TRANSLATE with x English Arabic Hebrew Polish Bulgarian Hindi Portuguese Catalan Hmong Daw Romanian Chinese Simplified Hungarian Russian Chinese Traditional Indonesian Slovak Czech Italian Slovenian Danish Japanese Spanish Dutch Klingon Swedish English Korean Thai Estonian Latvian Turkish Finnish Lithuanian Ukrainian French Malay Urdu German Maltese Vietnamese Greek Norwegian Welsh Haitian Creole Persian TRANSLATE with COPY THE URL BELOW Back EMBED THE SNIPPET BELOW IN YOUR SITE Enable collaborative features and customize widget: Bing Webmaster Portal Back