فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: آسیب پذیری کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، زیرساختی و نهادی در شهرها ضرورت توجه به مدیریت و برنامه­ریزی شهری را افزایش داده است. مفهوم تاب­آوری جهت شناخت و ارائه راه کار بر اساس این نیاز طی ده­های اخیر مطرح گردیده است. واژه تاب­آوری در علوم مختلف تعاریف گوناگون دارد. بیشتر صاحبنظران در مطالعات تاب­آوری مولفه ­های کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، زیرساختی، محیطی و نهادی مورد سنجش قرار می­دهند. هدف تحقیق: شناخت، پهنه بندی و رتبه بندی شاخص­های کالبدی تاب­آوری در شهر ملایر. روش‌شناسی تحقیق: این پژوهش از نظر هدف تحقیق کاربردی، از لحاظ ماهیت توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری داده­ه ها نیز به صورت اسنادی و میدانی است. روش تحلیل داده­ها تبدیل اطلاعات آماری به نقشه با استفاده از قابلیت­های نرم افزار ( GIS) و با استفاده از منطق فازی بوده است. همچنین جهت رتبه بندی شاخص­ها از روش نرمال سازی آماری بهره گرفته شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: شهر ملایر بعنوان دومین شهر استان همدان با 170237 نفر جمعیت ، 1422 بلوک مسکونی با مساحت 40/824 هکتار قلمرو تحقیق بوده است. یافته­ها: نتایج و تلفیق لایه­های مختلف نشان دادکه در شهر ملایر از نظر شاخص­های کالبدی از کل جمعیت 36/53 درصد در پهنه با تاب­آوری متوسط ،83/27 درصد در پهنه با تاب­آوری کم و 81/18 درصد در پهنه با تاب­آوری زیاد توزیع شده­اند. علاوه بر این با توجه به نمرات استاندارد شده شاخص­های نفوذپذیری، استحکام واحدهای مسکونی و تراکم خانوار در واحد مسکونی با بالاترین نمره دارای رتبه بالا، شاخص بستر طبیعی زمین با تاکید بر سیلاب­های شهری در تاب­آوری متوسط و شاخص­های ریزدانگی، تراکم واحد مسکونی در هکتار و تراکم نفر در هکتار دارای پایین ترین رتبه تاب آوری و در نتیجه تاب آوری کم قرار گرفتند. نتایج: بررسی میزان تاب­آوری کالبدی محلات شهری نیز نشان می­دهد که محلات شماره 2،3، 5، 6 ،9، که غالبا با محدوده­های بافت فرسوده و سکونتگاه­های غیر رسمی تطابق دارند، از تاب­آوری کمتری برخوردارند  و می­توان تاب­آوری آنها را با راهکارهایی از جمله تقویت افزایش نفوذ پذیری و مقاوم سازی ابنیه،احداث کانال­های دفع آبهای سطحی،افزایش واحد مسکونی.