تاب آوری شهر با تکیه بر حکمروایی خوب شهری (مطالعه موردی: شهر تهران)
نویسندگان
1 استادیار گروه آموزشی جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 دانش آموخته دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
چکیده
مقدمه: در بیشترکشورهای درحال توسعه از جمله ایران، نظام برنامهریزی و مدیریت توسعه شهری به صورت متمرکز است و نظارت و توسعه شهرها از طریق سازمانهای دولتی و در سطح ملی و محلی انجام میپذیرد. مداخلهی قاطع دولت مرکزی در سیاست گذاری و برنامهریزیهای اجتماعی در این کشورها ضعف شدید مدیریتهای محلی و نهادهای جامع مدنی را در شهرها به دنبال داشته است. علاوه بر آن آنچه امروزه به عنوان مفهومی دربرگیرنده و برنامهریزی شده برای مواجههپذیری شهرها و ساختارهای شهری در برابر تهدیدات انسانی و طبیعی مطرح میشود مقوله تابآوری میباشد هدف: هدف این پژوهش ارزیابی نقش حکمروایی خوب شهری بر تابآوری شهری در تهران است. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع هدف کاربردی و از نظر گردآوری دادهها جز پژوهشهای توصیفی- تحلیلی است.در این پژوهش از 36 سؤال برای متغیر حکمروایی خوب شهری (مشارکت، عدالت محوری، توافق و اجماع محوری، کارایی و اثربخشی، قانونمندی، شفافیت، مسئولیت پذیری و پاسخگویی) و تابآوری شهری (اقتصادی، اجتماعی، نهادی-مدیریتی و زیرساختی-کالبدی) استفاده شده است. جامعه آماری شامل اساتید دانشگاهی ، مدیران و کارشناسان آشنا به موضوع پژوهش در شهر تهران میباشند که با استفاده از نمونه گیری هدفمند ٤٠ نفر به عنوان نمونه انتخاب گردید. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمروه جغرافیایی این پژوهش شهر تهران است. یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهند در شهر تهران شاخصهای مشارکت، عدالت محوری، توافق و اجماع محوری، کارایی و اثربخشی، قانونمندی، شفافیت، مسئولیت پذیری و پاسخگویی که انعکاس دهنده حکمروایی خوب شهری میباشند بر ابعاد تاب آوری شهری تأثیر بالایی (ضریب تأثير 69/0) دارند. بنابراین بهبود شاخصهای حکمروایی خوب شهری در شهر تهران منجر به افزایش تابآوری شهر و شهروندان میشود. نتایج: نتایج این تحقیق نشان میدهد که در شهر تهران شاخصهای مشارکت، عدالت محوری، توافق و اجماع محوری، کارایی و اثربخشی، قانونمندی، شفافیت، مسئولیتپذیری و پاسخگویی که انعکاس دهنده حکمروایی خوب شهری میباشند بر ابعاد تاب آوری شهری تأثیر زیادی دارند. در این تحقیق متغیر حکمروایی خوب شهری براساس ۸ بعد اصلی و ۲۴ شاخص مورد بررسی قرار گرفته است این ۲۴ شاخص نشان دهنده وضعیت حکمروایی خوب شهری در شهر تهران میباشند.