تاب آوری شهر با تکیه بر حکمروایی خوب شهری (مطالعه موردی: شهر تهران)

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزشی جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 دانش آموخته دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
چکیده

مقدمه: در بیشترکشورهای درحال توسعه از جمله ایران، نظام برنامه­ریزی و مدیریت توسعه شهری به صورت متمرکز است و نظارت و توسعه شهرها از طریق سازمان­های دولتی و در سطح ملی و محلی انجام می­پذیرد. مداخله­ی قاطع دولت مرکزی در سیاست گذاری و برنامه­ریزی­های اجتماعی در این کشورها ضعف شدید مدیریت­های محلی و نهادهای جامع مدنی را در شهرها به دنبال داشته است. علاوه ­بر آن آنچه امروزه به عنوان مفهومی دربرگیرنده و برنامه­ریزی شده برای مواجهه­پذیری شهرها و ساختارهای شهری در برابر تهدیدات انسانی و طبیعی مطرح می­شود مقوله تاب­آوری می­باشد هدف: هدف این پژوهش ارزیابی نقش حکمروایی خوب شهری بر تاب­آوری شهری در تهران است. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع هدف کاربردی و از نظر گردآوری داده­ها جز پژوهش­های توصیفی- تحلیلی است.در این پژوهش از 36 سؤال برای متغیر حکمروایی خوب شهری (مشارکت، عدالت محوری، توافق و اجماع محوری، کارایی و اثربخشی، قانونمندی، شفافیت، مسئولیت پذیری و پاسخگویی) و تاب­آوری شهری (اقتصادی، اجتماعی، نهادی-مدیریتی و زیرساختی-کالبدی) استفاده شده است. جامعه آماری شامل اساتید دانشگاهی ، مدیران و کارشناسان آشنا به موضوع پژوهش در شهر تهران می­باشند که با استفاده از نمونه گیری هدفمند ٤٠ نفر به عنوان نمونه انتخاب گردید. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمروه جغرافیایی این پژوهش شهر تهران است. یافته­ها: یافته­های پژوهش نشان می­دهند در شهر تهران شاخص­های مشارکت، عدالت محوری، توافق و اجماع محوری، کارایی و اثربخشی، قانونمندی، شفافیت، مسئولیت پذیری و پاسخگویی که انعکاس دهنده حکمروایی خوب شهری می­باشند بر ابعاد تاب آوری شهری تأثیر بالایی (ضریب تأثير 69/0) دارند. بنابراین بهبود شاخص­های حکمروایی خوب شهری در شهر تهران منجر به افزایش تاب­آوری شهر و شهروندان می­شود. نتایج: نتایج این تحقیق نشان می­دهد که در شهر تهران شاخص­های مشارکت، عدالت محوری، توافق و اجماع محوری، کارایی و اثربخشی، قانونمندی، شفافیت، مسئولیت­پذیری و پاسخگویی که انعکاس دهنده حکمروایی خوب شهری می­باشند بر ابعاد تاب آوری شهری تأثیر زیادی دارند. در این تحقیق متغیر حکمروایی خوب شهری براساس ۸ بعد اصلی و ۲۴ شاخص مورد بررسی قرار گرفته است این ۲۴ شاخص نشان دهنده وضعیت حکمروایی خوب شهری در شهر تهران می­باشند.