فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: خدمات عمومی شهری ساختاردهندة شکل و ماهیت کالبدی، اجتماعی و فضایی شهر هستند و بنابراین الگوی نامتوازن توزیع آنها، تأثیر جبران‌ناپذیری بر ساختار محلات شهری خواهد داشت. هدف : در این پژوهش برخورداری و الگوهای فضایی پراکنش خدمات عمومی در سطح محلات شهری منطقة 15 شهرداری تهران مورد تحلیل قرار گرفته است. روش‌شناسی تحقیق: روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است که با به­کارگیری داده­های اسنادی و مشاهده­ای و  استفاده از قابلیت­های سیستم اطلاعات جغرافیایی و اجرای مدل ویکور انجام شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: محدودة شهری منطقة 15 شهرداری تهران با مساحت 8/27 کیلومترمربع و حدود 66 هزار نفر جمعیت، قلمرو جغرافیایی این تحقیق است. تحقیق در سطح محلات شهری که 19 محلة تشکیل­دهندة این منطقه هستند، صورت گرفته است. یافته­ ها: 19 محلة مورد مطالعه به لحاظ تعداد و وزن خدمات در چهار دسته قابل گونه­بندی هستند. در گونة برتر، سه محلة ابوذر، مشیریه و مسعودیه قرار دارند که در دهه­های اخیر تکوین یافته و توسعه یافته­اند. در پایین­ترین رده، سه محلة مسگرآباد، شوش و مظاهری را شامل می­شود. محلة نخست یک محلة حاشیه­ای است و دو محلة دیگر جزء محلات بافت قدیم تهران هستند. 4 محله در گونة سطح بینابین نزدیک به محلات گونة برتر و 9 محله در دستة بینابینی نزدیک به ردة پایین قرار دارند. الگوی توزیع خدمات، جز در خصوص مراکز خدمات مذهبی که تصادفی است، حالت خوشه­ای دارد. نتایج: شکل­گیری نیازهای خدماتی بیشتر و متنوع­تر در گذر زمان ایجاب می­نموده که  فضاهای بیشتری برای استقرار خدمات اختصاص یابد. از این رو  در محلات بافت قدیمی شهر که فضا  از گذشته همه اشغال­شده بوده است، در مقایسه با محلات جدید، نارسایی بیشتری در استقرار خدمات عمومی وجود دارد. حرکت در مسیر ایجاد الگوی متوازن در توزیع خدمات، مستلزم اجرای رویکرد نوین مشارکت عمومی در مدیریت شهری است.