توسعه پایدار یا ناپایدار؟: مقایسه اقتصادی صنایع انرژی¬بَر با سودآوری خدمات اکوسیستمی در شهرستان تیران

نویسندگان

1 استاد گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 استادیار گروه اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 دانشجوی دکتری تخصصی رشته علوم مرتع، گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 استاد گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
https://doi.org/10.71916/jrnr.2025.27495
چکیده

رشد صنعت در کشوهای در حال توسعه علی‌رغم ایجاد اشتغال قابل‌توجه، با هزینه‌های جانبی اجتماعی- زیست ‌محیطی بالایی همراه است. در این کشورها ارزیابی ظرفیت‌های هر دو بخش صنعت و منابع زیست ‌محیطی در ایجاد اشتغال با لحاظ نمودن هزینه‌های جانبی مانند آلاینده­ها برای آگاهی جامعه و ایجاد اشتغال همسو با توسعه پایدار ضروری است. بر همین اساس این مطالعه با ارزیابی خدمات و کالاهای اکوسیستمی و مقایسه با ارزش خالص صنایع آلاینده با اعمال هزینه‌های اجتماعی- زیست­ محیطی در شهرستان تیران (اصفهان) در سال 1402 مورد بررسی قرار گرفت. تعداد واحدهای فعال و نوع و مقدار سوخت­های فسیلی مورد مصرف از اداره صنایع و معادن شهرستان و هزینه‌های اجتماعی- زیست‌محیطی آلاینده‌ها از گزارش‌های وزارت نیرو استخراج و محاسبات آماری با استفاده از فرمول‌های تجربی انجام شد. بر اساس نتایج، هر دو بخش صنعت و منابع زیست ‌محیطی شهرستان نقش مهمی در اشتغال و اقتصاد داشت، اما هزینه‌های جانبی صنعت به شدت بالا بود. به عبارتی بسیاری از صنایع منطقه، آلاینده، غیرسودآور و با ناکارآمدی محیطی بالا بودند. بررسی هزینه نهایی صنایع نشان داد بسیاری از فعالیت­های تولیدی و تبدیلی بخش صنعت هزینه نهایی بالایی داشتند. همچنین بخش‌های گوناگون فرآوری، تولیدی و تبدیلی، ناکارآمدی زیست‌محیطی قابل‌توجهی را در بین صنایع داشتند. از نظر مالی ارزش سالانه کل کالاها/ خدمات اکوسیستمی معادل 1/136,440,780 میلیون‌‌ریال، ارزش سالانه کل کالاهای اکوسیستمی معادل 5/21,130,944 میلیون‌ریال و ارزش کل محصولات بخش صنعت 8/12,166,834 میلیون‌ریال در سال است. همچنین سرانه درآمد نیروی کار در بخش صنعت و مشاغل مبتنی بر اکوسیستم به‌ترتیب معادل 216/273 و 364/704 میلیون‌ریال در سال است. به‌طور کلی، بدون در نظر گرفتن اثرات مخرب نامشخص صنایع بر کالاها/ خدمات اکوسیستمی با تحمیل هزینه­های اجتماعی- رفاهی و زیست‌محیطی ناشی از انتشار آلاینده‌ها، بسیاری از صنایع فعال در این منطقه سودآوری کمی داشته و به نظر می­رسد سرمایه‌گذاری برای اشتغال مبتنی بر اکوسیستم به پایداری نزدیک‌تر است. TRANSLATE with x English Arabic Hebrew Polish Bulgarian Hindi Portuguese Catalan Hmong Daw Romanian Chinese Simplified Hungarian Russian Chinese Traditional Indonesian Slovak Czech Italian Slovenian Danish Japanese Spanish Dutch Klingon Swedish English Korean Thai Estonian Latvian Turkish Finnish Lithuanian Ukrainian French Malay Urdu German Maltese Vietnamese Greek Norwegian Welsh Haitian Creole Persian TRANSLATE with COPY THE URL BELOW Back EMBED THE SNIPPET BELOW IN YOUR SITE Enable collaborative features and customize widget: Bing Webmaster Portal Back