حضور و توزیع میکروپلاستیک در منطقه هایپریک رودخانه زیارت در استان گلستان، شهر گرگان

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 دانشیار گروه محیط¬زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

4 دانشجوی دکتری رشته مهندسی آب و سازه¬های آبی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

5 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

doi
https://doi.org/10.71916/jrnr.2025.28304
چکیده

منطقه هایپریک، یک محفظه اکولوژیکی مهم و حساس در اکوسیستم های رودخانه¬ای است و به عنوان منطقه مشترک زیربستر رودخانه است که به همان اندازه تحت تأثیر جریان آب های سطحی و زیرزمینی قرار دارد. میکروپلاستیک¬های های واقع در منطقه هایپریک باید با ماندگاری طولانی‌تری مواجه شوند و در نتیجه زمان قرار گرفتن در معرض ارگانیسم‌های کفزی را افزایشدهند. این مطالعه به بررسی توزیع و خصوصیات میکروپلاستیک در رسوب منطقه هایپریک رودخانه زیارت پرداخته است. با توجه به مشخصات مورفولوژیکی، اشکال میکروپلاستیک به فیبر، گلوله، فوم و قطعه تقسیم شده است. رنگ ذرات میکروپلاستیک با توجه به رنگ سطح آنها ثبت شد. اندازه ریز ذرات در طولانی‌ترین بعد تصویر اندازه‌گیری شد و به کمتر از 5/0 میلی متر، 1-5/0میلی متر، 3-1میلی متر و 5-3 میلی متر تقسیم شد. تجزیه و تحلیل میکروپلاستیک در سه ساختار مورفولوژیکی شامل جزیره، کنده و پله-حوضچه استخراج‌شده برای رودخانه زیارت نشان داد که میکروپلاستیک¬ها تا عمق 0.6 متری زیر بستر رودخانه قابل شناسایی است. بالاترین فراوانی میکروپلاستیک برای ذرات با مقیاس (<1000 میکرومتر) اندازه گیری شد. فراوانی میکروپلاستیک‌های فیبر و قطعه در سه ساختار مورفولوژیکی در اکثر لایه‌های رسوبی بالاترین میزان بود و پس از آن میکروپلاستیک‌های خطی قرار داشتند. رنگ‌های مشاهده شده میکروپلاستیک‌ها در رسوبات در این مطالعه عمدتاً شامل سیاه، قهوه‌ای، زرد، قرمز و نارنجی بود. در این میان رنگ مشکی رنگ غالب بود. این نتایج بینش هایی را در مورد درک سرنوشت میکروپلاستیک در یک منطقه رودخانه میکروپلاستیک¬های ارائه کرد.