تحلیل وضعیت تاب آوری کالبدی منطقه شرق گیلان در برابر زلزله

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 استادیار گروه شهرسازی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.71633/jshsp.2024.1032445
چکیده

مقدمه: تاب‌آوری شهری و منطقه‌ای، یکی از ملزومات زندگی پایدار انسان در طبیعت است. با توجه به تغییر و تحولات طبیعی ، اتفاقات گوناگون طی دوره‌های خاص و گاهی ناگهانی صورت می‌گیرد که اقتضای بقای طبیعت موجود است. از گذشته تا کنون روش‌های متعددی برای مقابله با خسارات بلایای طبیعی از جمله زلزله ابداع شده است و اکنون بهترین راه مقابله با این بحران، مدیریت بحران به روش تاب‌آور ساختن سکونتگاه‌های انسانی شناخته شده است. تاب‌آوری سکونتگاه‌ها باید تمامی عوامل مربوط به انسان و جامعه را در بر گیرد که شامل تاب‌آوری اجتماعی، کالبدی، اقتصادی و نهادی است. هدف : هدف این پژوهش تحلیل میزان تاب‌آوری منطقه شرق گیلان در برابر زلزله و بررسی تبعات مختلف جلوگیری از آسیب‌پذیری سکونتگاه‌ها است. روش‌شناسی تحقیق: پژوهش حاضر به لحاظ روش پژوهش توصیفی و به لحاظ گردآوری اطلاعات اسنادی و کتابخانه‌ای است. روش تحلیل در این پژوهش بر اساس تحلیل فواصل اقلیدسی مناطق از گسل‌ها و روش VIKOR صورت گرفته است. سپس برای نتیجه‌گیری نهایی با استفاده از مدل مکانی نقشه‌های خروجی شاخص ویکور و نقشه خطرپذیری در برابر زلزله سکونتگاه‌های منطقه ادغام و ارائه شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: با توجه به زلزله‌خیز بودن شرق گیلان، این ناحیه از استان  برای مطالعه انتخاب شده است. یافته­ ها: یافته‌ها حاکی از آن است که شهرستان لاهیجان بیش‌ترین مقدار و شهرستان سیاهکل کم‌ترین مقدار تاب‌آوری کالبدی را دارا هستند. نتایج: جهت دستیابی به تاب‌آوری کالبدی در منطقه شرق گیلان راهبردهایی ارائه شد که مهم‌ترین آن‌ها شامل ایجاد طرح‌های مقاوم‌سازی در بناهای جدیدالاحداث و تقویت مقاومت بناهای بافت میانی و مراکز عومی و ایجاد دسترسی به فضای باز و همچنین تقویت و احداث مراکز امدادی و درمانی و افزایش نفوذپذیری شهری است.