تعیین بهترین تراکم کاشت و اکوتیپ گیاه موسیر ایرانی در شرایط دیم شهرستان مارگون
نویسندگان
1 استاديار بخش تحقيقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقيقات و آموزش کشاورزي و منابع طبيعي، استان کهگيلويه و بويراحمد، سازمان تحقيقات، آموزش و ترويج کشاورزي، ياسوج، ايران.
2 استاديار بخش تحقيقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقيقات و آموزش کشاورزي و منابع طبيعي، استان کهگيلويه و بويراحمد، سازمان تحقيقات، آموزش و ترويج کشاورزي، ياسوج، ايران.
3 محقق بخش تحقيقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقيقات و آموزش کشاورزي و منابع طبيعي استان کهگيلويه و بويراحمد، سازمان تحقيقات، آموزش و ترويج کشاورزي، ياسوج، ايران.
doi
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی امکان زراعیسازی و بهبود عملکرد موسیر ایرانی ( Allium hirtifolium Boiss.)، بهعنوان یک گونه بومی و در خطر انقراض در شرایط دیم انجام شد. پنج اکوتیپ موسیر از مناطق مختلف ایران (اصفهان، چهارمحالوبختیاری، کردستان، لرستان و همدان) جمعآوری و در ایستگاه منابع طبیعی مارگون (استان کهگیلویه و بویراحمد) کشت گردید. آزمایش بهصورت اسپلیت پلات در قالب بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. فاکتور اصلی، تراکم کاشت در سه سطح (۱۰، ۳۰ و ۵۰ پیاز در مترمربع) و فاکتور فرعی، اکوتیپهای پنجگانه بود. صفات مورفولوژیکی و زراعی مهمی از جمله درصد جوانهزنی، ابعاد و وزن پیازهای مادری و دختری، عملکرد تر و خشک پیاز، مشخصات بذری و ارتفاع بوته اندازهگیری شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد اثر اکوتیپ و تراکم کاشت بر کلیه صفات کمی اندازهگیریشده معنیدار بود. از نظر عملکرد پیاز (وزن تر) اختلاف معنیداری بین تراکمهای مختلف مشاهده شد، بهطوریکه تراکم ۱۰ پیاز کمترین و تراکم ۵۰ پیاز بیشترین تعداد پیاز دختری را تولید کرد. با این حال، تراکم ۳۰ پیاز در مترمربع بهعنوان تراکم بهینه برای اکوتیپهای مختلف شناسایی شد، چرا که تعادل بهتری بین مصرف نهاده و عملکرد ایجاد میکرد. در میان اکوتیپها، اکوتیپ لرستان برتر بود و بیشترین تعداد پیاز دختری و بالاترین عملکرد کلی را در شرایط مطالعهشده به خود اختصاص داد. این یافته گامی مهم در جهت حفاظت و اهلیسازی پایدار این گیاه ارزشمند با معرفی تراکم و اکوتیپ مناسب جهت کشت در شرایط دیم است.
