فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آگاهی از اثرات عوامل رویشگاهی و ویژگی­های ساختاری توده بر توسعه جوامع گیاهی و گلسنگی می­تواند شاخصی برای تدوین برنامه­های پرورشی و به­ویژه حفاظت از جنگل­ها باشد. بر این اساس درک روابط بین ویژگی­های ساختاری که می‌تواند توسط دخالت­های انسانی و برداشت درختان تحت تاثیر قرار گیرد، اهمیت فراوانی دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تنوع و فراوانی جوامع گلسنگی در ارتباط با ویژگی‌های ساختاری و سابقه مدیریتی توده‌های جنگلی در گرادیان‌های ارتفاعی در جنگل راش هیرکانی در غرب استان گیلان انجام شد. به­منظور تحلیل اثرات دخالت­های انسانی، دامنه­های ارتفاعی در دو منطقه فاقد طرح و دارای سابقه اجرای طرح مدیریت انتخاب شد. در هر دامنه ارتفاعی تعداد سه قطعه نمونه یک هکتاری به­عنوان تکرار انتخاب و آماربرداری­های مرتبط با ساختار، ترکیب و شرایط رویشگاهی انجام شد. در خصوص گلسنگ‌های درخت‌زی که بر روی پوست درختان شاهد یا همسایه استقرار یافته‌اند، اقدام به نمونه‌برداری در قاب‌هایی به ابعاد 40×60 سانتي‌متر در ارتفاع 40 تا 130 سانتي‌متري سطح زمين شد. همچنین به‌منظور بررسی تنوع ساختاری از شاخص‌های تمایز قطری و شاخص آمیختگی استفاده شد. فراوانی درختان دارای گلسنگ نشان داد گونه راش بیشترین فراوانی درختان دارای گلسنگ را به خود اختصاص داده است. در توده مدیریت‌شده گونه Graphis scripta sp و در توده مدیریت‌نشده گونه Pyrenula sp بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده‌اند. گونه‌های Flavopunctelia sp و Lobaria pulmonaria sp فقط در توده مدیریت‌شده حضور داشتند. شاخص‌هاي تنوع گونه‌ای سيمپسون و شانون-وينر و نيز شاخص يكنواختي پیلو و شاخص غنای مارگالف تفاوت معني‌داري را بين توده‌هاي مديريت‌شده و مديريت‌نشده در سطح 05/0 نشان ندادند. با توجه به نتایج این پژوهش می‌توان گفت مدیریت جنگل در حضور گونه‌های گلسنگی نقش دارد.