فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به توسعه فزآینده پرورش ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان در استان کردستان و نگرانی‌های مرتبط با ایمنی بهداشتی محصولات آبزی، این پژوهش با هدف ارزیابی کمی ریسک بهداشتی ناشی از آلودگی میکروبی در حوضچه‌های پرورشی طراحی شد. در این مطالعه، از ۱۵ مزرعه فعال در شهرستان‌های سنندج، مریوان، سقز، بانه و دیواندره در سه فصل بهار، تابستان و پاییز نمونه‌برداری شد. شاخص‌های میکروبی شامل E. coli ، کلیفرم کل، کلیفرم مدفوعی و Enterococcus faecalis با استفاده از روش محتمل‌ترین عدد تعیین شدند. نتایج نشان داد بیش از ۴0 درصد نمونه‌ها دارای بار میکروبی بالاتر از حد مجاز ملی بودند. به‌طور مثال، میانگین غلظت E. coli در تابستان (حدود 250 محتمل‌ترین عدد/100 میلی‌لیتر) به‌طور معنی‌داری بالاتر از سایر فصول (حدود 120-50 محتمل‌ترین عدد/100 میلی‌لیتر) گزارش شد (05/۰≥p). نتایج مدل ارزیابی کمی ریسک میکروبی نشان داد احتمال ابتلای سالانه به بیماری‌های گوارشی در اثر تماس شغلی با آب حوضچه‌ها و مصرف ماهی آلوده در برخی مزارع ( 2- 10×1/6~ در تماس شغلی و 2- 10×2/1~ در مصرف ماهی برای شهرستان مریوان) فراتر از سطح قابل‌قبول ( 4- 10≥) اعلام‌شده توسط سازمان جهانی بهداشت است. تحلیل عوامل موثر نیز نشان داد دمای آب، نوع منبع تامین آب (سطحی یا زیرزمینی)، تراکم ماهی، روش تغذیه و مجاورت با منابع آلاینده نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش بار میکروبی دارند. یافته‌ها تاکید می‌کند بهبود زیرساخت‌های تصفیه آب، تقویت آموزش‌های بهداشتی بهره‌برداران و استقرار نظام پایش مستمر در مزارع آبزی‌پروری برای کاهش ریسک‌های بهداشتی ضروری است.