ارزيابي ريسک انساني ناشي از آلودگي فلزات سنگين ذرات معلق هوا در ناحيه صنعتي غرب بندرعباس

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مديريت محيط زيست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامي، بندرعباس، ايران

2 استاد گروه علوم و مهندسي محيط زيست، واحد علوم و تحقيقات، دانشگاه آزاد اسلامي، تهران، ايران.

3 دانشیار گروه مديريت و مهندسي محيط زيست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامي، بندرعباس، ايران.

4 دانشیار گروه مديريت و مهندسي محيط زيست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامي، بندرعباس، ايران.

doi
چکیده

امروزه آلودگي هوا يکي از مهم‌ترين دغدغه‌هاي جهاني است. فلزات متصل به ذرات معلق، به‌دليل غيرقابل‌تجزيه بودن و غلظت بالاي آنها در محيط مي‌توانند باعث انواع مشکلات بهداشتي از جمله اختلالات تنفسي، آسيب‌هاي عصبي و خطرات سرطان‌زا شوند. اين پژوهش به بررسي غلظت فلزات سنگين و ارزيابي خطرات بهداشتي آنها در ناحيه صنعتي غرب شهر بندرعباس در استان هرمزگان پرداخته است. در اين مطالعه، نمونه‌برداري از ذرات معلق هوا در 42 ايستگاه واقع در ناحيه صنعتي غرب بندرعباس در دو فصل تابستان و زمستان 1403 انجام شد. غلظت فلزات سنگين V، Mn، Ni، Cu، Zn، As، Cd، Pb و Cr با استفاده از جذب اتمي اندازه‌گيري گرديد. نتايج نشان داد آرسنيک با ميانگين سالانه 26/1 نانوگرم بر مترمکعب کمترين و روي و سرب با ميانگين‌هاي 36/320 و 16/259 نانوگرم در مترمکعب بيشترين غلظت را داشتند. مقادير ADD و LADD براي کودکان به‌طور قابل توجهي بالاتر از بزرگسالان بود و HQ براي کروم و کادميم نسبت به ساير فلزات بالاتر بود، درحالي‌که شاخص تجمعي HI حدود 40/1 نشان‌دهنده ريسک تجمعي قابل توجه است. محاسبه ELCR نشان داد کروم بيشترين سهم در ريسک سرطان‌زايي را دارد و کادميم نيز اهميت متوسطي دارد. به‌طور کلي، نتايج نشان داد حتي اگر بسياري از فلزات به‌طور جداگانه زير آستانه نگراني باشند، اثر تجمعي فلزات سنگين مي‌تواند ريسک بالقوه براي سلامت انسان ايجاد کند. کروم و کادميم به‌عنوان فلزات اصلي تاثيرگذار در افزايش ريسک تنفسي و سرطان‌زايي شناخته شدند، بنابراين پايش مستمر و مديريت منابع انتشار ذرات معلق حاوي فلزات سنگين در منطقه ضروري است.