فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گردوغبار یکی از مهم‌ترین تنش‌های محیطی در اکوسیستم‌های خشک و نیمه‌‌خشک است که علاوه بر اثرگذاری بر پویایی اکوسیستم، می‌تواند عملکرد فیزیولوژیکی گیاهان را نیز تحت تاثیر قرار دهد. هدف از این پژوهش، بررسی تاثیر تجمع گردوغبار ته‌ نشست‌‌شده بر سطح برگ بر محتوی رنگیزه‌های فتوسنتزی درختچه شورگز در پارک جنگلی گمبوعه اهواز بود. بدین منظور، درختچه‌های شورگز تحت چهار سطح تاج ‌پوشش شامل شاهد، تاج‌ پوشش باز، متوسط و بسته مورد بررسی قرار گرفتند. میزان گردوغبار ته ‌نشست‌‌شده و محتوای کلروفیلa ، کلروفیل b، کلروفیل کل (a+b)، کارتنوئید و نسبت کلروفیل کل به کارتنوئید اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد با افزایش تاج ‌پوشش، میزان تجمع گردوغبار به‌‌طور معنی‌داری افزایش می‌یابد، اما این افزایش از الگوی خطی پیروی نکرده و در سطوح بالای تاج‌ پوشش گرایش به اشباع نسبی نشان داد. افزایش تجمع گردوغبار با کاهش معنی‌دار رنگیزه‌های فتوسنتزی همراه بود؛ به‌‌طوری‌که در تیمار تاج ‌پوشش بسته، کلروفیل a، کلروفیلb ، کلروفیل کل و کارتنوئیدها به‌‌ترتیب حدود 25، 17، 23 و 15 درصد نسبت به تیمار شاهد کاهش یافت. تحلیل همبستگی و رگرسیون خطی نشان داد بین میزان گردوغبار و تمامی رنگیزه‌های فتوسنتزی روابط منفی قوی و معنی‌داری وجود دارد (9/0=R²). نتایج این پژوهش نشان داد اگرچه افزایش پوشش گیاهی می‌تواند در مقیاس اکوسیستم به مهار گردوغبار کمک کند، اما در مقیاس بزرگ موجب کاهش کارآیی فتوسنتزی می‌شود. استفاده از شاخص‌های بیوشیمیایی برگ می‌تواند ابزار مناسبی برای ارزیابی تحمل گونه‌ها به تنش گردوغبار در برنامه‌های احیای سرزمین باشد.