شناسایی مؤلفههای اثرگذار بر تحقق اصول پایداری در فضاهای سبز معاصر با تأکید بر الگوی باغ ایرانی (مورد مطالعه: کلانشهر تبریز)
نویسندگان
1 گروه معماری، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ايران
2 گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 گروه معماری، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ايران
4 گروه معماری، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران
doi
10.71633/jshsp.2025.1092330چکیده
باغ ایرانی یک سیستم بههم پیوسته و چندسطحی از ساختار، عملکرد، معنا، احساس، اقلیم، فضا، مکان و زیستگاه را در یک بستر فرهنگی مشخص تشکیل میدهد و نمونهی کاملی از پایداری محسوب میگردد. با توجه به طراحی مناسب باغ ایرانی از منظر مؤلفههای پایداری، تحقیق حاضر با هدف شناسایی مؤلفههای اثرگذار بر تحقق اصول پایداری در فضاهای سبز شهری با تأکید بر الگوی باغ ایرانی در کلانشهر تبریز نگارش شده است. روش تحقیق در مطالعهی حاضر آمیخته (کمی-کیفی) با هدف کاربردی و ماهیت تحلیلی- اکتشافی میباشد که در راستای تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل حداقل مربعات جزئی در نرمافزار Warp-pls استفاده شده است. همچنین جامعهی آماری تحقیق شامل نخبگان حوزهی معماری بوده که حجم نمونه بر اساس روش کوهن 100 نفر تعیین گردیده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که 5 مؤلفهی پایداری محیطی، پایداری اجتماعی، زیباییشناسی، هویت و معنا و پایداری اقتصادی از مؤلفههای اثرگذار بر تحقق اصول پایداری فضاهای سبز معاصر با تأکید بر الگوی باغ ایرانی میباشند که به ترتیب ضرایب مستخرج از مدل ساختاری برای آنها 54/0، 51/0، 46/0، 43/0 و 39/0 بوده است. همچنین در بین متغیرهای فرعی بیشترین اثرگذاری مربوط به متغیرهای پوشش گیاهی در توازن با اقلیم محلی، تأکید بر حفاظت و ایمنی کاربران، تأکید بر چشمانداز مناسب و بهرهمندی از نمادها و نشانههای مختلف سنتی بوده است. نتایج نشان میدهد که اصول پایداری در باغهای ایرانی تا حدود زیادی همسو با نظریات توسعهی فضاهای سبز شهری معاصر بوده و میتوان با کاربست این اصول، به طراحی فضاهای سبز مطلوب در کلانشهر تبریز اقدام نمود.