بررسی اثر پرایمینگ بذر بر مؤلفه‌های جوانه‌زنی و رشد رویشی ریحان (Ocimum basilicum L.) در تنش خشکی

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد، گروه زراعت، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران

2 کارشناس‌ارشد، گروه زراعت، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران

3 دکتری اصلاح نباتات، گروه کشاورزی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران

doi
چکیده

به‌منظور بررسی اثر پرایمینگ بذر به جهت مقاومت در برابر تنش خشکی گیاه ریحان، پژوهشی در آزمایشگاه تحقیقات گیاهی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور در سال 1397 به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در شرایط آزمایشگاهی و گلخانه ای انجام شد. هر دو مرحله شامل چهار سطح پرایم با غلظت های متفاوت محلول پلی اتیلن گلایکول (شاهد، 3- بار، 6- بار، 9- بار) بود. در مرحله اول سطوح خشکی شامل چهار سطح تنش خشکی (شاهد، 3- بار، 6- بار، 9- بار) و مرحله دوم شامل سه سطح تنش خشکی (شاهد (100 درصد ظرفیت زراعی)، 75 درصد ظرفیت زراعی،50 درصد ظرفیت زراعی) بود. نتایج نشان داد تنش خشکی می‌تواند اثرات معنی‌داری در کاهش درصد مؤلفه‌های جوانه‌زنی (درصد جوانه زنی، سرعت جوانه‌زنی، شاخص جوانه زنی، وزن ‌تر ریشه چه و ساقه‌چه و وزن خشک ریشه چه و ساقه چه) و رشدی گیاه ریحان در سطح (P≤0.01) در مرحله آزمایشگاه و گلخانه داشته باشد. در گلخانه تنها طول ریشه، میانگین تعداد برگ روی بوته و سطح برگ ثانویه معنی‌دار بود. همچنین در بررسی اثر متقابل پرایمینگ بر تنش خشکی نیز اثرات معنی‌داری در کاهش درصد مؤلفه‌های جوانه‌زنی و رشد گیاه ریحان در سطح (P≤0.01) در مرحله آزمایشگاه و گلخانه مشاهده شد. درکل نتایج نشان می دهد ریحان گیاهی است بسیار حساس به خشکی و با توجه به شرایط اقلیمی و رویکرد به گیاهان دارویی بهتر است پژوهش‌های بیشتری در این زمینه صورت گیرد.