فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پی توسعه شهرنشینی در چند دهه اخیر و افزایش استفاده از وسایل حمل و نقل به موازات رشد سفرها، زمینه افزایش آلودگی هوا و تولید کربن را منجر گشته که در یک دهه اخیر به معضلی مهم برای کلانشهرهای کشور به ویژه شهرهای توریستی شمال کشور همچون شهر آمل تبدیل شده است. به استناد برخی آمارها و داده‌های رسمی، مدتی است که معضل آلودگی هوا، آرام و بی صدا بر دیار مازندران نیز سایه افکنده و کیفیت هوای مطلوب این استان را تحت شعاع قرار داده است. هدف از اين پژوهش ارزیابی اثرات توسعه سازمان فضایی شهری متناسب با کاهش تولید کربن در چارچوب توسعه فشرده شهری می باشد. در این پژوهش با کمک نتایج آزمون همبستگی متریک­ها و ترکیب­های مختلف آن با مصرف سوخت­های فسیلی، صورت الگوی فضایی انتشار کربن در شهر آمل مورد ارزیابی قرار گرفته است. یافته­ها حاکی از آن است که، بنظر می­رسد عامل اصلی ترافیک آمل به عنوان منشا آلودگی، عدم توزیع مناسب فعالیت­ها و به صورت علمی­تر عدم تعادل فضایی فعالیت­هاست که ریشه آن را می­توان در ساختار فضایی آمل جست. از سویی انتشار کربن در وضع موجود حکایت از آن دارد که که بافت­ها، بلوک­ها و محله­هایی که تراکم و فشردگی بالایی دارند، کربن کمتری تولید می­کنند. همچنین روند احتمالی توسعه شهر و الگوی فضایی انتشار کربن در پنج سال آینده بیانگر این موضوع است که ساختار فضایی شهر آمل به سمت توسعه فشرده و در نتیجه پایداری هدایت می گردد و بر این اساس میزان تولید کربن نیز در وضعیت مطلوبی قرار می­گیرد. در این بین در حاشیه معابر و شریان­های اصلی شهر (به اندازه یک پلاک) تولید کربن نسبت به سایر نقاط شهر افزایش محسوسی را نشان می­دهد. بررسی الگوی فضایی انتشار کربن در شهر آمل گواه آن است که با حفظ الگوی کنونی شکل شهر همراه با ارتقای عناصر و عملکردهای شهری کم کربن نظیر افزایش فضاهای سبز و پالاینده در نواحی پرتراکم، اختلاط و تشدید کاربری­ها، ارتقای حمل و نقل کم کربن نظیر تقویت مسیرهای پیاده و دوچرخه و بهبود سیستم حمل و نقل عمومی و افزایش محورهای کم کربن نظیر هدایت ترافیک عبوری به کمربندی دور شهر و نظایر آن  می­توان ساختار فضایی شهر آمل را در مسیر تولید کربن کمتر بهینه ساخت.