ارزیابی شاخص‌های شهر هوشمند در جهت حکمروایی خوب شهر رشت

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران

2 گروه جغرافیا، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران

3 گروه جغرافیا، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران

4 گروه جغرافیا، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران

doi
10.71633/jshsp.2026.1211718
چکیده

امروزه شهرها در توسعه اقتصادی و اجتماعی جوامع، نقش بسزایی دارند. با رشد روزافزون شهرها و افزایش جمعیت ساکن در آن‌ها مشکلات و چالش‌های شهری بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته‌اند. این چالش‌ها در حوزه‌های مختلفی از جمله در مدیریت ترافیک، مدیریت پارکینگ، مدیریت خدمات شهری، زیرساخت‌های شهری، استفاده بهینه از منابع انرژی، حوزه زیست محیطی، آلودگی آب وهوا و در نهایت در بهبود کیفیت زندگی مردم و افزایش زیست پذیری شهری و نیز مسائل اجتماعی و فرهنگی قابل مشاهده‌اند. در این ارتباط شهر هوشمند به عنوان راهکاری بی بدیل جهت حل بسیاری از مشکلات شهری مطرح شده است. در این پژوهش هدف، ارزیابی شاخص‌های شهر هوشمند در جهت نیل به حکمروایی هوشمند شهری می‌باشد. روش تحقیق این پژوهش توصیفی –  تحلیلی بوده که از منابع کتابخانه‌ای – اسنادی، پرسشنامه و پیمایش‌های میدانی جهت گرد آوری اطلاعات مورد نیاز استفاده گردیده است. حجم نمونه شامل 384  نفر از ساکنان شهر رشت می‌باشد. روش تحلیل داده‌ها به دو طریق آمار توصیفی و استنباطی شامل آمار میانگین و انحراف معیار، آزمون T تک ‌نمونه‌ای، ضریب همبستگی چندگانه و رگرسیون چندمتغیره در محیط نرم افزار  Spss انجام گرفته است. پژوهش حاضر بر روش شهر رشت و شاخص‌های شهر هوشمند در وضعیت فعلی صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد وضعیت شاخص مدیریت هوشمند شهری در وضعیت مطلوبی قرار ندارد. میانگین این شاخص در شهر رشت با میانگین 2.30 در وضعیت نامطلوبی قرار دارد. وضعیت شاخص شهر هوشمند در رابطه با زیرشاخص اقتصاد هوشمند در وضعیت مطلوبب با میانگین 3.02 و در سایر شاخص‌ها در وضعیت پایین‌تر میانگین 3  قرار دارد. پایین‌ترین میزان رضایتمندی نیز مربوط به شاخص حکمروایی هوشمند می‌باشد که دارای میانگین 1.8 است. همچنین براساس نتایج آزمون T تک ‌نمونه‌ای وضعیت شاخص‌های شهر هوشمند در تمامی شاخص‌ها معنی‌دار است. در ادامه آزمون رگرسیون چندمتغیره مهم‌ترین شاخص‌های تبیین‌کننده شهر هوشمند رشت را به ترتیب شاخص‌های مردم هوشمند، اقتصاد هوشمند، حمل ‌و ‌نقل هوشمند، زندگی هوشمند، حکمروایی هوشمند و محیط زیست هوشمند تعیین کرده است. نتایج بدست‌آمده از تحقیق نشان‌دهنده پایین‌بودن شاخص‌های شهر هوشمند در رشت و به طور مشخص پایین‌بودن شاخص حکمروایی هوشمند است. امروزه رویکرد حکمروایی هوشمند را می‌توان به عنوان اثربخش‌ترین، کم ‌هزینه‌ترین و پایدارترین شیوه اعمال مدیریت شهری معرفی نمود.