تحلیلی بر عملکرد مدیریت و برنامه ریزی شهری در سرپل ذهاب پس از وقوع زلزله

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر

2 (دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر)

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر، ملایر، ایران

doi
10.71633/jshsp.2025.1195911
چکیده

زلزله به عنوان مخرب ترین بلایای طبیعی عصر حاضر همواره اهمیت خود را بطور عینی در مناطق شهری نمایان کرده است که بر اساس میزان بزرگی خود می تواند در مدت کوتاهی بحرانهای عظیمی بیافریند. در این راستا شهر سرپل ذهاب به عنوان نمونه موردی انتخاب گردید و در ادامه برای بررسی نقش برنامه ریزی شهری در کاهش آسیب پذیری شهر رابطه ای تهیه و پیشنهاد شد که در این رابطه عوامل و متغیرهای دخیل در آسیب پذیری شهر شاملدسترسی به فضاهای باز عمومی، تراکم جمعیتی، تراکم ساختمانی، کیفیت بنا، دسترسی ها، همجواری با کاربری های خطرناک، هرکدام در تعداد کلاس های مشخص تعریف و سپس بر روی آنها فرایند بی مقیاس سازی پیاده شد. روش گردآوري اطلاعات در اين تحقيق از روش هاي معمول در مطالعات شهري شامل بررسی های اسنادی و مطالعات میدانی نظير مراجعه به مراکز آماري ، کتابخانه ها ، مراکز اطلاعاتي ، پرکردن پرسشنامه در محل و بررسي اسناد پايه طرح بازسازي شهر سرپل ذهاب پيروي خواهد کرد. به منظور آزمون فرضیه های تحقیق ، پرسشنامه اي با توجه به معیارهای تهیه شده و در محل و توسط شهروندان تکميل خواهد شد . يافته هاي پرسشنامه ها بر اساس يکي از روش هاي کمي تجزيه و تحليل اطلاعات و تحليل علّي بين متغيرها و توسط نرم افزار SPSS بررسي شد . بر اساس یافته های پرسشنامه ها می توان میزان رضایت شهروندان را از کیفیت مولفه های محیطی در فضای عمومی در حال بازسازی و همچنین میزان مطلوبیت آن ها ارزیابی کرد . علاوه بر آن وجود و میزان همبستگی بین زیر معیارها و تأثیراتی که در محدوده مورد مطالعه بر یکدیگر دارند برآورد شد. نتایج حاکی از آنست که میانگین رتبه اقدامات مدیران در هر چهار بعد قانونگذاري، فرهنگسازي، برنامه ریزي و طراحی شهري پایین تر از حد متوسط می باشد. در این میان وضعیت اقدامات آنان در مورد شاخص حمایت هاي زیرساختی نسبت به شاخص هاي دیگر بهتر بوده است و در این زمینه موثرتر بوده اند و پس آن شاخص قانونگذاري با اختلاف بسیار کمی از حمایت هاي زیر ساختی قرار می گیرد و سپس برنامه ریزي شهري با میانگین 2.14 در رده بعدي قرار دارد و در نهایت اقدامات مدیران در ارتباط با مولفه فرهنگسازي با میانگین رتبه 2.01 وضعیت نامناسب تري نسبت به سایر مولفه هاي مطرح شده در این پژوهش دارد. از طرف دیگر با توجه به نتایج بدست آمده از این پژوهش مدیران شهري در موارد تصمیم گیري، نظارت و اجرا که گویه هاي اصلی تشکیل دهنده شاخص قانونگذاري در این پژوهش می باشند نیز به طور کلی چندان موثر نبوده اند.