ترکیبات شیمیایی و اثر حشرهکشی اسانس سه گیاه دارویی روی شپشه برنج Sitophilus oryzae L.
نویسندگان
doi
10.22092/ijfrpr.2017.113330چکیده
مشکلات ناشی از مصرف آفتکشهای شیمیایی و مصنوعی بر محیط زیست و انسان موجب گرایش به استفاده از آفتکشهایی با منشأ گیاهی و طبیعی برای کنترل آفات شده است. مریم گلیL. Salvia officinalis ، اسطوخودوس Lavandula angustifolia Mill و پونه آسای الموتی Jamzad & Assadi Nepeta pogonsperma با دارا بودن خواص آفتکشی به عنوان گیاهانی بالقوه میتوانند بدین منظور مورد سنجش قرار گیرند. در پژوهش حاضر ترکیبات شیمیایی، سمیت تنفسی و فعالیت دورکنندگی اسانس گونههای ذکرشده مورد بررسی قرار گرفت. اسانس اندامهای هوایی این گیاهان با استفاده از دستگاه کلونجر به روش تقطیر با آب استخراج شد. شناسایی ترکیبات اسانس توسط دستگاه GC-MS انجام شد. آزمایشها در قالب طرح کاملا تصادفی با 5 تکرار در شرایط آزمایشگاهی (دمای1±28 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5 ± 70 درصد و دوره نور- تاریکی12:12) انجام شد. ترکیبات اصلی گیاهان S. officinalis ، L. angustifolia و N. pogonsperma به ترتیب Thujone (29/37 %)، 1,8-cineol (3/41 و 86/34 %) میباشد. همه گیاهان این پژوهش فعالیت حشرهکشی را علیه S. oryzae نشان دادند . مقادیر LC50 اسانس گونههای S. officinalis ، N. pogonsperma و L. angustifolia به ترتیب 19/148 و 49/150 و72/156 میکرولیتر بر لیتر هوا برای S. oryzae برآورد شد. نتایج آزمایشهانشان داد که اسانس N. pogonsperma با 5/86 درصد در مقایسه با اسانس S. officinalis و L. angustifolia به ترتیببا 67 و 5/61 درصد بالاترین اثر دورکنندگی را علیه S. oryzae دارد .